Ruandanın keçmiş məmuru Vinsent Braun 1994-cü ildə Tutsilərə qarşı törədilmiş soyqırımı ilə bağlı ittihamlarla Böyük Britaniyada məhkəmə qarşısına çıxan ilk şəxs olub.
Əvvəllər Vinsent Bajinya adı ilə tanınan 65 yaşlı Braun sentyabrın 22-də Londonun Vestminster Magistrat Məhkəməsində hakim qarşısına çıxarılıb. O, soyqırımına yardım xarakterli bir ittiham və insanlıq əleyhinə cinayət kimi qətlə yetirməyə yardım xarakterli altı ittihamla üzləşir.
İttihamların mahiyyəti
İttihamlar 1994-cü il aprelin 6-dan 13-dək Kiqalidə törədildiyi iddia olunan əməllərlə bağlıdır. Həmin 100 günlük soyqırımı zamanı 800 mindən çox tutsi və mötədil hutunun öldürüldüyü bildirilir.
Prokuror Ceyn Stansfild məhkəmədə bildirib ki, soyqırımı başlayanda Braun Ruandanın Milli Əhali İdarəsində Ailə Sağlamlığı Departamentinin rəhbəri olub. Prokurorluq onun digər şəxslərin törətdiyi zorakılıq əməllərinə “rəhbər və nəzarətçi” kimi çıxış etdiyini, bununla bağlı qonşular da daxil olmaqla şahid ifadələrinin olduğunu iddia edir.
Qətlə yetirmə ilə bağlı altı ittiham Braunun dörd gün ərzində ölümlərə göstəriş verdiyi iddiasına əsaslanır. Qətlə yetirildiyi bildirilən şəxslər arasında ana və onun azyaşlı oğlu, eləcə də daha dörd nəfər var.
Braunun mövqeyi
Vinsent Braun soyqırımında iştirak etdiyini rədd edir. O, 1994-cü ilin aprel ayının ortalarında Kiqalini tərk etdiyini, ailəsinin isə həmin ilin iyulunda Ruandadan getdiyini bildirib.
Braunun vəkili Sem Blom-Kuper məhkəmədə deyib ki, müdafiə etdiyi şəxs ittihamları öz adını təmizləmək üçün fürsət kimi qiymətləndirir. Vəkil bu cinayətlərin 1994-cü ildə törədildiyini vurğulayaraq prosesin Braun üçün “sonun başlanğıcı” olduğunu bildirib.
İstintaq və məhkəmə prosesi
İttihamlar Ruanda hökumətinin müraciətindən sonra 2019-cu ilin sentyabrında başlanan London Metropoliten Polisinin Hərbi Cinayətlər Qrupunun yeddi illik istintaqının nəticəsidir. Kral Prokurorluq Xidməti təqdim olunan sübutları araşdırdıqdan sonra cinayət təqibinə başlamaq üçün hüquqi əsasların yarandığını açıqlayıb.
Xidmət cinayət prosesinin davam etdiyini və Braunun ədalətli məhkəmə hüququna malik olduğunu xüsusi qeyd edib. Böyük Britaniya qanunvericiliyi xaricdə törədilmiş beynəlxalq cinayətlərin 2001-ci il Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi Aktı əsasında ölkədə araşdırılmasına və mühakimə olunmasına imkan verir.
Britaniya polisi soyqırımı ilə əlaqəli olduğu iddia edilən əməllərə görə daha altı şəxslə bağlı araşdırmanı davam etdirir. Onlardan ikisi soyqırımı və insanlıq əleyhinə cinayətlər törətmək şübhəsi ilə saxlanılıb.
Hakim Pol Qoldsprinq Braunun zaminə buraxılmasına qərar verib. Şərtə əsasən, o, kifayət qədər maliyyə təminatı təqdim etməlidir. Təqsirləndirilən şəxsin növbəti dəfə oktyabrın 9-da “Old Bailey” məhkəməsində iştirakı gözlənilir.