OMM Redaksiyası
Rusiyalı rejissor Andrey Zvyagintsevin “Minotavr” filmi Rusiya-Ukrayna müharibəsi fonunda səfərbərlik və mənəvi güzəştləri araşdırır. Moskvanın Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı işğala başlamasından təxminən beş il sonra ekranlara çıxan dram bu il Kann Film Festivalının Qran-pri mükafatına layiq görülüb.
Film Rusiyanın 2027-ci il “Oskar” mükafatlarında “Ən yaxşı beynəlxalq film” kateqoriyası üzrə namizədi kimi seçilib. Süjet logistika şirkətinin sahibi Qleb ətrafında qurulub: yerli mer ondan hərbi xidmətə 14 işçi göndərməyi tələb edir.
Film müharibə şəraitində mənəvi seçimləri göstərir
Mövcud işçilərini cəbhəyə göndərmək istəməyən Qleb yüksək maaş vəd edərək yeni sürücülər işə götürür, sonra onları müharibəyə yola salır. Filmdə cəbhəyə gedən çağırışçıların avtobusa minməsi, bir atanın yeniyetmə oğlu ilə vidalaşması və başqa bir ananın kədəri də təsvir olunur. Sonrakı səhnələrdən birində isə həlak olmuş çağırışçının fotosu yol kənarındakı reklam lövhəsində müharibə qəhrəmanı kimi təqdim edilir.
Zvyagintsev “Reuters”ə deyib ki, müharibəni rusiyalı rejissor kimi görməməzliyə vurmaq mümkün deyil. “Orada yaşamış, orada doğulmuş və yalnız rus dilində danışan rejissor son illərin əsas, hətta ən vacib hadisəsi barədə necə danışmaya bilər?” – o bildirib.
Layihə Fransız trillerindən müharibə dramına çevrilib
62 yaşlı Zvyagintsev beynəlxalq aləmdə “Leviafan” və “Sevgisizlik” filmləri ilə tanınır. O, 2021-ci ildə Rusiyanı tərk edib və hazırda Fransada yaşayır.
“Minotavr” əvvəlcə Klod Şabrolun 1969-cu ildə çəkdiyi, ərinin həyat yoldaşının xəyanət etdiyindən şübhələnməsindən bəhs edən “Xəyanətkar qadın” trillerinin yenidən ekranlaşdırılması kimi planlaşdırılmışdı. Lakin 2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsindən sonra layihə əsaslı şəkildə dəyişdi: Fransanın şəhərətrafı məkanı Rusiyanın tutqun bir şəhəri ilə əvəzləndi, ailədaxili münaqişə isə müharibə fonunda təqdim olundu.
Rusiyada çəkiliş aparmaq mümkün olmadığı üçün film Latviyada lentə alınıb. Ekran əsərinin Rusiyada rəsmi nümayişi nəzərdə tutulmur.
Zvyagintsev filmin müharibə ilə bağlı ictimai rəyi birbaşa dəyişəcəyinə şübhə ilə yanaşdığını, lakin incəsənətin zamanla tamaşaçılara təsir edə biləcəyini deyib. “Təbliğat ağır çəkicə, kəlbətinə, zindana bənzəyir. Bu, çox kobud vasitədir. İncəsənət isə incəliklərlə işləyir. Bu yumşaq güc uzun müddət ərzində təsir göstərir”, – rejissor bildirib.
Rejissor Rusiyada “xarici agent” elan edilib
Tənqidçilər “Minotavr”ı Zvyagintsevin Rusiyanın siyasi və mənəvi vəziyyətinə ən birbaşa yanaşan filmlərindən biri kimi dəyərləndiriblər. Rejissor isə məqsədlərinin sadə siyasi mesaj vermək deyil, çətin seçimlər qarşısında qalan insanları göstərmək olduğunu vurğulayıb.
“Bizim edə biləcəyimiz yalnız budur: hekayəni gördüyümüz kimi danışmaq və dözülməz güzəştlər şəraitində insanı tapmaq”, – o deyib.
Rusiya hakimiyyəti avqust ayında Zvyagintsevi “xarici agent” elan edib. Bu status Rusiyada xarici dəstək aldığı və ya ölkənin maraqlarına zidd hesab edilən fəaliyyətlə məşğul olduğu iddia edilən şəxslərə və təşkilatlara tətbiq olunur.
“Minotavr” oktyabrın 14-də Fransa kinoteatrlarında nümayişə çıxacaq.
