OMM Redaksiyası
Qazaxıstan redaksiyalarda süni intellektdən istifadəni tənzimləyən, o cümlədən süni intellektlə yaradılan məzmunun işarələnməsini tələb edən qaydaları nəzərdən keçirir. Təklif “Astana Media Week” tədbirinin onuncu toplantısında müzakirə olunub. Forumda rəqəmsal təhdidlər və uşaqların internetdə təhlükəsizliyi də diqqət mərkəzində olub.
Qazaxıstanın mədəniyyət və informasiya nazirinin birinci müavini Kanat İskakov süni intellektdən yararlanan jurnalistikanın peşəkar standartlara uyğunluğunu təmin etmək üçün aydın qaydaların vacibliyini vurğulayıb.
Redaksiyalar məlumatları emal etmək və məzmun hazırlamaq üçün süni intellektdən daha çox istifadə edir. Eyni zamanda, real görünən süni intellektlə yaradılmış foto və videolar həqiqi görüntüləri saxtalaşdırılmış materiallardan ayırmağı çətinləşdirir.
Təklif olunan qaydalar jurnalistikada süni intellektdən necə istifadə edilməli olduğunu və bu texnologiya ilə yaradılan məzmunun necə tanıdılacağını müəyyənləşdirməyi hədəfləyir.
Qazaxıstanda insanların xəbərləri izləmə vərdişləri də dəyişir. Son on ildə internetə çıxışı olanların payı 73 faizdən 93 faizə yüksəlib. Əhalinin 39 faizi xəbərləri sosial şəbəkələr və mesajlaşma tətbiqlərindən əldə edir.
Bloqçular və “Telegram” kanalları ənənəvi yayımçılarla rəqabəti gücləndirir. Bu səbəbdən media qurumları rəqəmsal auditoriyaya uyğun məzmun hazırlamağa çalışır.
“Q.AI” şirkətinin baş icraçı direktoru Dmitriy Mun süni intellektin iki-üç il ərzində bəzi radio proqramları və şərhlər üçün məzmunun böyük hissəsini yarada biləcəyini proqnozlaşdırıb. Onun sözlərinə görə, avtomatlaşdırılmış məzmun genişləndikcə jurnalistlərin əsas vəzifəsi yalnız məlumat çatdırmaq deyil, ictimaiyyətin etimadını qazanmaq olacaq.
Belə şəraitdə faktların yoxlanması, dəqiqlik və redaksiya müstəqilliyi peşəkar jurnalistikanı maşın tərəfindən yaradılan məzmundan fərqləndirmək üçün mühüm əhəmiyyət daşıya bilər.
Forumda rəqəmsal texnologiyaların uşaqlara təsiri də müzakirə olunub. “Kazakhstan Kids Online” araşdırmasına əsasən, sorğuda iştirak edən uşaqların 46 faizi internetdən ilk dəfə 5–8 yaşlarında istifadə edib, 66 faizi isə sosial şəbəkələrə hər gün daxil olur.
UNICEF nümayəndələri onlayn alqoritmlərin və süni intellekt çatbotlarının uşaqları yanlış məlumatlarla qarşılaşdıra biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər. İştirakçılar 16 yaşdan kiçik uşaqların sosial şəbəkələrə girişinin məhdudlaşdırılması imkanını da nəzərdən keçiriblər, lakin qərar elan olunmayıb.
Forumda, həmçinin Mərkəzi Asiyanın beynəlxalq xəbər gündəmində daha geniş təmsil olunması yolları araşdırılıb. “AnewZ” də daxil olmaqla bir sıra media qurumlarının jurnalistləri regional mövzuların qlobal auditoriya üçün daha anlaşıqlı və maraqlı təqdim edilməsini müzakirə ediblər.
Müzakirələrdə beynəlxalq auditoriyanın maraqları və mürəkkəb regional hadisələrin dəqiqliyi, konteksti və yerli jurnalistikanın əhəmiyyəti qorunmaqla necə izah oluna biləcəyi diqqətə alınıb.
