OMM Redaksiyası
Gürcüstandan hər il minlərlə gənc daha yaxşı iqtisadi imkanlar axtararaq, əsasən Qərb ölkələrinə üz tutur. Ölkənin Avropa istiqaməti ilə bağlı suallar fonunda “AnewZ” mühacirət edən gürcülərlə onların geri qayıtmasına nələrin təsir edə biləcəyini müzakirə edib.
24 yaşlı İvane Aleksaia 2025-ci ilin əvvəlində Gürcüstanı tərk edərək Latviyaya köçüb. O, sentyabrda “AnewZ”ə telefonla danışarkən Avropada, Latviyada və Gürcüstanda yaşayış şəraitini müqayisə etdiyini və maliyyə sahəsində gələcək karyerası üçün Avropadakı imkanları daha əlverişli gördüyünü deyib.
Gürcüstanın Milli Statistika Xidmətinin məlumatına əsasən, 2025-ci ildə 15-34 yaş arası təxminən 53 min nəfər ölkədən gedib. Bu göstəriciyə həm Gürcüstan vətəndaşları, həm də xarici ölkə vətəndaşları daxildir.
Ölkə 2024 və 2025-ci illərdə bütün yaş qrupları üzrə Gürcüstan vətəndaşlarının xalis miqrasiya artımını qeydə alıb. Bu, COVID-19 pandemiyasının baş verdiyi 2020-ci il istisna olmaqla, onillik ərzində ilk müsbət göstərici olub. Bununla belə, gənclərin bir qismi üçün ölkədən getmək cəlbedici seçim olaraq qalır.
Qafqaz Araşdırma Resursları Mərkəzinin 2022-ci ildə keçirdiyi sorğuda 18-34 yaşlı respondentlərin 30 faizi növbəti 12 ay ərzində iş üçün xaricə getməyin onlar üçün ehtimal olunan və ya çox ehtimal olunan variant olduğunu bildirib.
Maaş və yaşayış xərcləri fərqi
İvane üçün Latviyanın paytaxtı Riqa maliyyə texnologiyaları sahəsində daha geniş imkanlarla yanaşı, Tbilisi ilə müqayisədə daha münasib yaşayış xərcləri təklif edib. O, şəhərin mərkəzində yaşadığını və eyni mənzil üçün Tbilisidə tələb olunan kirayə haqqının daha yüksək olduğunu bildirib.
İvane Gürcüstandan iki il əvvəl ayrılarkən ərzaq qiymətlərinin artıq yüksək olduğunu, indi isə dostlarının gündəlik məhsulların qiymətləri barədə dediklərinin onu təəccübləndirdiyini söyləyib. Onun sözlərinə görə, süd və ət də daxil olmaqla, əsas ərzaqlar bahalaşıb.
Beynəlxalq ödəniş şirkəti “Wise”ın təhlilinə əsasən, oktyabr ayına olan məlumata görə, Riqada orta aylıq yaşayış xərci 1 570 dollar, Tbilisidə isə 1 321 dollardır. Bununla belə, Tbilisidə orta aylıq kirayə haqqı 669 dollar, Riqada isə 569 dollar təşkil edir.
“Glassdoor” iş axtarışı platformasının məlumatında Tbilisidə 1-3 il təcrübəsi olan maliyyə analitiklərinin orta aylıq maaşı 326-1 151 dollar aralığında göstərilir. Riqada bu göstərici orta hesabla təxminən 2 252 dollardır.
Gürcüstanın özəl sektorunda minimum əməkhaqqı sonuncu dəfə 1999-cu ildə yenilənib və hazırda ayda 7,50 dollar (20 lari) təşkil edir.
Gənclərin qayıdışına siyasi vəziyyət də təsir edir
“AnewZ” gənclərin mühacirətini azaltmaq üçün görülən tədbirlərlə bağlı Gürcüstan hökumətinə müraciət etsə də, cavab almayıb. 2012-ci ildən hakimiyyətdə olan “Gürcü Arzusu” partiyası ölkənin üzləşdiyi demoqrafik problemləri əvvəllər etiraf edib və tədbir görülməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Gürcüstanın baş naziri İrakli Kobaxidze əvvəllər mühacirəti Avropa İttifaqı ilə vizasız gediş-gəliş rejimi ilə əlaqələndirib. “Gürcü Arzusu” partiyasından olan deputat, parlamentin Səhiyyə və Sosial Məsələlər Komitəsinin sədri Zaza Lominadze isə fevralda demoqrafik siyasətin ölkə rəhbərliyi üçün əsas prioritet olduğunu deyib. O, uşaqlı ailələrin sosial-iqtisadi vəziyyətinin yaxşılaşdırılması üçün komitə daxilində işçi qrup yaradılacağını bildirib.
İvane ölkəni tərk etməsinə iqtisadi amillərlə yanaşı, “gülünc” adlandırdığı siyasi vəziyyətin də səbəb olduğunu söyləyib. “AnewZ”in danışdığı, hazırda Avropa İttifaqı ölkələrində işləyən 20 yaşlarında daha iki gürcü də siyasi vəziyyətin geri qayıtmaq qərarına təsir etdiyini deyib. Gələcəkləri ilə bağlı narahatlıqlarına görə hər ikisi adlarının açıqlanmamasını istəyib.
2023-cü ildə ölkədən gedən və əvvəllər Gürcüstan müxalifət partiyalarından birinin üzvü olmuş 26 yaşlı müsahib qayıdıb-qayıtmayacağının ölkənin yenidən Avropa yoluna qayıtmasından asılı olacağını bildirib. Almaniyada qonaqpərvərlik sahəsində çalışan 29 yaşlı digər müsahib isə Gürcüstan Avropa İttifaqına qoşulanda geri dönməyi düşünməyə başlayacağını deyib.
Gürcüstan 2023-cü ilin sonunda Avropa İttifaqına üzvlüyə namizəd statusu alıb. Lakin hökumətin qeyri-hökumət təşkilatlarına xarici maliyyələşməni məhdudlaşdıran qanunu qəbul etməsindən sonra 2024-cü ildə Avropa İttifaqı ölkənin üzvlük yolunun “faktiki olaraq dayandığını” bildirib.
Gürcüstan hökuməti qaydaların qeyri-hökumət təşkilatlarına yönələn vəsaitlərdə şəffaflığı təmin etdiyini və ölkəni xarici müdaxilədən qoruduğunu deyir. Oktyabrın əvvəlində Almaniyanın “Konrad Adenauer” və “Friedrich Naumann” fondları Gürcüstanda fəaliyyətlərini dayandıraraq, hökumətin yaratdığı məhdudlaşdırıcı maliyyələşmə mühitini səbəb göstəriblər.
Gürcüstan parlamentinin sədri Şalva Papuaşvili cavabında hər iki fondun Almaniya siyasi partiyaları ilə əlaqəli olduğunu və Gürcüstanda siyasi missiya həyata keçirməməli olduqlarını bildirib.
Avropa İttifaqı ilə münasibətlərdəki gərginliyə baxmayaraq, baş nazir İrakli Kobaxidze ölkənin 2030-cu ilədək bloka qoşulacağını dəfələrlə deyib. Avropa İttifaqının genişlənmə üzrə komissarı Marta Kos isə oktyabrın 6-da Gürcüstanın “yalnız kağız üzərində namizəd ölkə” olduğunu bildirib.
İvane hazırkı şəraitdə Gürcüstana qayıtmaq üçün praktiki səbəb görmədiyini deyib. Onun sözlərinə görə, geri dönmək istəyini yaradan əsas amil ailəsi və dostlarıdır: “Onlar üçün darıxıram. Yanlarında olmaq istəyirəm. Bacı-qardaşlarım, valideynlərim və orada tanıdığım insanlar var”.
