OMM Redaksiyası
Fransa hakimiyyəti yüzlərlə supermarketin soyutma sistemlərinin işini pozan kiberhücumla bağlı genişmiqyaslı araşdırmaya başlayıb. Hadisə ərzaqların xarab olmasına, mağazaların məhsulları atmasına və bəzi hallarda yanğınlara səbəb olub.
Hücum supermarketlərin soyuducu və dondurucularını idarə edən, internetə qoşulmuş avadanlıqları hədəfə alıb. Sistemlərə müdaxilədən sonra temperatur gecə saatlarında təhlükəsiz saxlama həddini xeyli keçib.
Fransanın bir neçə böyük ərzaq şəbəkəsi soyuducu qurğuların qəfil isinməsi səbəbindən işində fasilələr yarandığını bildirib. Minlərlə məhsul istifadəyə yararsız hala düşüb, mağazalar isə mümkün sağlamlıq riskinin qarşısını almaq üçün çoxlu sayda təzə və dondurulmuş ərzağı atıblar.
Sahə rəhbərləri hadisəni görünməmiş hal kimi qiymətləndirib və maliyyə itkisinin on milyonlarla avroya çata biləcəyini bildiriblər. Fransa prokurorluğunun məlumatına görə, hücum bir neçə iri pərakəndə satış şəbəkəsinin istifadə etdiyi soyutma sistemlərinə təsir edib. Hücuma hüquq-mühafizə və kibertəhlükəsizlik qurumları ölkə miqyasında reaksiya verib.
Bir neçə böyük supermarket şəbəkəsi hədəfə alınıb
“Carrefour” 80 supermarketinin hücumdan təsirləndiyini açıqlayıb. Fransada təxminən 490 mağazası olan “Monoprix” isə obyektlərinin 5 faizində problem yarandığını bildirib.
“Intermarche” şəbəkəsinin sahibi “Les Mousquetaires” təxminən 150 mağazasında soyuducuların gecə ərzində altı saat müddətində 50 dərəcəyədək qızdığını deyib. Şirkət nümayəndəsinin sözlərinə görə, sağlamlıq riskini aradan qaldırmaq üçün təsirlənən bütün ərzaqlar atılıb.
“Cooperative U” supermarket qrupunun baş direktoru Dominik Şelşer də şirkətin hücuma məruz qaldığını bildirib. O, “X” platformasında yazıb: “Təzə məhsulların qorunması və Fransa əhalisinin ərzaq təminatı üçün vacib avadanlıqları hədəfə almaq son dərəcə ciddi və görünməmiş hadisədir”.
Araşdırma proqram təminatındakı boşluqlara yönəlib
Fransa hökuməti hücumun necə həyata keçirildiyini və digər sahələrin oxşar müdaxilələrə qarşı həssas olub-olmadığını müəyyənləşdirməyi ölkənin kibertəhlükəsizlik qurumlarına tapşırıb. Bir sıra başqa ölkələrdəki şirkətlərin də oxşar fasilələrlə üzləşməsi barədə məlumatlardan sonra rəsmilər Avropadakı tərəfdaşlarla koordinasiyaya başlayıblar.
Kibertəhlükəsizlik üzrə analitiklər hücumla əlaqəli insidentlərin Qərbi və Mərkəzi Avropanın bəzi bölgələrində qeydə alındığını bildiriblər. Bu, geniş istifadə olunan kommersiya soyutma texnologiyalarının hədəfə alınmış ola biləcəyi ilə bağlı narahatlıq yaradıb.
İlkin ehtimallara görə, hücum edənlər pərakəndə satış şəbəkələrinin istifadə etdiyi soyutma sistemlərinin idarəetmə proqramlarındakı boşluqlardan yararlanıblar. Müasir supermarketlərdə temperaturu uzaqdan izləməyə və tənzimləməyə imkan verən mərkəzləşdirilmiş sistemlərdən istifadə olunur.
Araşdırmaçılar köhnəlmiş proqram təminatının və vaxtında yenilənməmiş sistemlərin hücuma şərait yaradıb-yaratmadığını araşdırırlar. Təsirlənən avadanlıqların bəzilərinin istehsalı ilə əlaqəsi olan şirkət insidentdən xəbərdar olduğunu bildirib və həmin sistemlərdə proqram təminatının köhnə versiyalarından istifadə edildiyinin bildirildiyini qeyd edib.
Kibertəhlükəsizlik mütəxəssisləri təhlükəsizlik yeniləmələri müntəzəm tətbiq olunmadıqda internetə qoşulmuş sənaye və kommersiya avadanlıqlarının hücumçular üçün cəlbedici hədəfə çevrilə biləcəyi barədə uzun müddətdir xəbərdarlıq edirlər.
Hadisə təchizat zəncirləri və istehlakçı xidmətlərinə yönələn kiberhücumlarla bağlı narahatlığı artırıb. Pərakəndə satış qrupları ərzaqların qorunmasına cavabdeh sistemlərə hücumların həm biznes, həm də ictimai ərzaq təminatı üçün risk yaratdığını bildiriblər.
Supermarketlər ehtiyatların, logistikanın və soyutma sistemlərinin idarə olunmasında internetə bağlı texnologiyalardan getdikcə daha çox istifadə edirlər. Sahə birlikləri hücumda istifadə olunan boşluq barədə daha çox məlumat açıqlanmasına çağırıb və şirkətlərə qoşulmuş avadanlıqların təhlükəsizliyini yenidən nəzərdən keçirməyi tövsiyə ediblər.
Fransadan kənarda da narahatlıq artıb: Niderlandın iri pərakəndə satış şirkəti “Ahold Delhaize” şəbəkəsinin bəzi hissələrinə təsir edən kibertəhlükəsizlik insidenti barədə məlumat yayıb. Şirkət ehtiyat tədbiri olaraq bəzi sistemləri müvəqqəti söndürüb, bunun nəticəsində onlayn xidmətlərdə və ərzaq çatdırılmasında fasilələr yaranıb.
Niderlanddakı insidentlə Fransadakı hücumlar arasında hazırda təsdiqlənmiş əlaqə yoxdur. Bununla belə, hər iki hadisə iri pərakəndə satış şirkətlərinin kiberhücumlar qarşısında artan riskini gündəmə gətirib.
İnsident internetə qoşulmuş avadanlıqların və fiziki infrastrukturu idarə edən texnologiyaların təhlükəsizliyi ilə bağlı müzakirələri yenidən gücləndirə bilər. Pərakəndə satış sektoru üçün hücumun maliyyə itkisi və təchizat fasilələri ilə yanaşı, ərzaq israfı və ictimai təhlükəsizlik baxımından da nəticələr yarada biləcəyi vurğulanır.
