Afət Ziyadqızı
Fələstinli rəsmilər İsrailin işğal altında olan El-Xəlil şəhərində yerləşən tarixi “Hərəmi-İbrahim” məscidi ilə bağlı yeni planlar hazırladığını iddia ediblər.
"Operativ Məlumat Mərkəzi-OMM" xəbər verir ki, Fələstin Vəqflər və Din İşləri Nazirliyinin məlumatına əsasən, İsrail hakimiyyətinin məscidin həyətində yerləşən kölgəlik hissəni sökməsi və ərazinin memarlıq-dini kimliyini dəyişdirməyə yönəlmiş addımlar atması ciddi narahatlıq doğurub.
Qurum bu addımı məscidin İslam dünyası üçün əhəmiyyətinə və nazirliyin səlahiyyətlərinə qarşı yönəlmiş müdaxilə kimi qiymətləndirib. Bildirilir ki, UNESCO-nun Dünya İrsi Siyahısına daxil edilmiş bu tarixi abidədə hər hansı dəyişikliklərin edilməsi beynəlxalq qaydalar baxımından da mübahisəlidir.
“Hərəmi-İbrahim” Məscidi Vəqfinin direktoru Mutez Əbu Suneynenin sözlərinə görə, İsrail tərəfi regionda yaranmış gərgin vəziyyətdən istifadə edərək məscid ətrafında yeni faktiki reallıqlar formalaşdırmağa çalışır.
Məlumata əsasən, hazırda məscid ərazisi ilə bağlı bir sıra məhdudiyyətlər də qüvvədə qalır. Bildirilir ki, İsrail ordusu məsciddə azan verilməsinə müəyyən hallarda mane olur, El-Xəlil bələdiyyəsinin su, elektrik və digər kommunal xidmətlər üzərində nəzarəti isə məhdudlaşdırılıb.
Qeyd olunur ki, bölgədə demoqrafik dəyişikliklər və idarəetmə məsələləri uzun illərdir davam edən gərginliyin əsas hissəsini təşkil edir.
Gərginlik hüquqi və inzibati müstəvidə də davam edir. Məlumata görə, 1994-cü il hadisələrindən sonra məscid 63% yəhudi, 37% müsəlman istifadəsi prinsipi ilə bölünüb. Lakin 2026-cı ilin yanvarında İsrailin Mülki İdarəsinin Ali Planlaşdırma Şurasının məscidin planlaşdırma səlahiyyətlərini El-Xəlil Bələdiyyəsindən aldığı bildirilir.
Bundan əlavə, İsrailin maliyyə naziri Bezalel Smotriç tərəfindən 2026-cı ilin iyununda “El-Xəlil Anlaşması”nın ləğv edildiyi barədə açıqlama verildiyi qeyd olunur. Bu addımın şəhərin idarəetmə və təhlükəsizlik sistemində ciddi dəyişikliklərə səbəb olduğu bildirilir.
