OMM Redaksiyası
BMT-nin İnkişaf Proqramının (UNDP) administratoru Aleksandr De Kru beynəlxalq ictimaiyyəti Əfqanıstana arxa çevirməməyə çağırıb. O, ölkədə tiryək istehsalının kəskin azalmasına diqqət çəkib, qadın və qızlara qarşı tətbiq olunan məhdudiyyətlərlə bağlı ciddi narahatlığını bildirib.
De Kru bu fikirləri BMT Baş Assambleyasının kənarında keçirilən “Foreign Policy” jurnalının Qlobal İnkişaf Forumunda jurnalın baş redaktoru Ravi Aqravalla müsahibəsində səsləndirib.
Onun sözlərinə görə, UNDP əfqan fermerlərlə alternativ gəlir mənbələrinin yaradılması üzərində işləyib, kənd təsərrüfatı istehsalçılarını ərzaq emalı müəssisələri və ixrac bazarları ilə əlaqələndirib.
Əfqanıstanda tiryək istehsalı tarixi minimuma yaxınlaşıb
Əfqanıstanda xaşxaş əkini 2022-ci ildə qadağan edilib. BMT-nin Narkotiklər və Cinayətkarlıq üzrə İdarəsinin (UNODC) məlumatına əsasən, 2023-cü ildə tiryək istehsalı 95 faiz azalıb.
UNODC-nin hesablamalarına görə, 2025-ci ildə də xaşxaş istehsalı tarixən aşağı səviyyədə qalıb və 296 tona enib. Əkin sahələri isə 2022-ci ildəki qadağadan əvvəlki 232 min hektarla müqayisədə təxminən 10 200 hektar təşkil edib.
UNODC bildirir ki, istehsalın azalması kənd yerlərində dolanışıq imkanlarına da təsir edib: fermerlər əvvəlki gəlirlərə yaxın qazanc gətirən əkin məhsulları tapmaqda çətinlik çəkirlər.
Qızların təhsilinə qoyulan qadağa tənqid edilib
De Kru tiryək istehsalına qarşı əldə olunan irəliləyişdən danışmaqla yanaşı, qızların 12 yaşdan sonra məktəbə getməsinin məhdudlaşdırılmasını kəskin tənqid edib və bunu “tamamilə qəbuledilməz” adlandırıb.
O bildirib ki, Əfqanıstan əhalisinin yarısının öz istedadından istifadə etməsinə mane olmaq həm də zəif inkişaf siyasətidir.
De Kru qeyd edib ki, Əfqanıstan iqtisadi çətinliklər, iqlim dəyişikliyi, təbii fəlakətlər, qonşu ölkələrlə gərginlik, habelə İran və Pakistandan qayıdan milyonlarla insanla bağlı problemlərlə üzləşir.
Əfqanıstan hakimiyyəti ilə fikir ayrılıqlarına baxmayaraq, beynəlxalq ictimaiyyətin ölkədən uzaqlaşmamalı olduğunu vurğulayan De Kru deyib: “Amma düşünmürük ki, bu gün Əfqanıstana arxa çevirmək yaxşı fikirdir”.
O xəbərdarlıq edib ki, ölkənin indi tək buraxılması qarşıdakı illərdə beynəlxalq ictimaiyyət üçün nəticələrə səbəb ola bilər.
