Albaniyada on minlərlə tələbə artan təhsil xərclərinə və korrupsiyaya etiraz olaraq küçələrə çıxıb. Paytaxt Tiranada keçirilən aksiyalar zamanı zorakılıq baş verib, polis etirazçılara qarşı su şırnaqlarından istifadə edib. Etirazçılar pəncərələri sındırıb və əmlaka ziyan vurublar. İğtişaşlar parlamentin planlaşdırılan iclasının təxirə salınmasına səbəb olub.
Nümayişlər universitetlərdəki şərait, maliyyə dəstəyi və məzunlar üçün məhdud iş imkanları ilə bağlı narazılığın artdığını göstərir. Tələbə təşkilatçıları ali təhsil müəssisələrində şəraitin yaxşılaşdırılmasını, təhsil xərclərinin azaldılmasını, maddi yardımın artırılmasını və məzunların iş imkanlarının genişləndirilməsini tələb edirlər.
Çərşənbə günü Tiranada on minlərlə tələbənin qatıldığı aksiyada zorakılıq baş verib. Etirazçılar hökumət binasına və iki banka od vurub, polisə daş atıblar.
Reuters-in suallarını cavablandıran baş nazir Edi Rama istefa tələblərini rədd edib. O bildirib ki, hökumətlər demokratik seçkilər vasitəsilə dəyişir və ölkədə ötən il seçki keçirilib, inqilab baş verməyib.
“Mənim məsuliyyətim dinləmək, haqlı narahatlıqları aradan qaldırmaq və Albaniyanı irəli aparmaqdır. Alternativ Avropa İttifaqına üzvlük danışıqlarını yekunlaşdırmaq üçün mənə güclü mandat verən albanlara xəyanət olardı”, – Rama deyib.
Baş nazir təhsil xərclərinin artması ilə bağlı müzakirələr aparmağa hazır olduğunu, lakin zorakılığı qətiyyətlə pislədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, qurumlara hücum, dövlət əmlakının dağıdılması və ictimai təhlükəsizliyə təhdid tələbələrin haqlı tələbləri ilə əlaqəli deyil.
Etirazlar Ramanın ötən il dördüncü müddətə seçilməsindən sonra üzləşdiyi ən böyük sınaq sayılır. O, seçki kampaniyasında Albaniyanın Avropa İttifaqına üzvlük prosesini sürətləndirməyi vəd etmişdi.
Tirananın küçələrində yanmış zibil qutuları, zədələnmiş avtobus dayanacaqları və qırılmış svetoforlar dağıntıların miqyasını göstərib.
Albaniyada iğtişaşlardan əvvəl ölkənin cənub sahilində lüks istirahət kompleksinin tikintisi planına qarşı aylarla əsasən dinc aksiyalar keçirilib. ABŞ prezidenti Donald Trampın kürəkəni Cared Kuşnerin dəstəklədiyi layihə hüquqi mübahisələrlə üzləşib. İyulda yerli sakinlər Reuters-ə torpaqlarının razılıqları olmadan tikinti üçün satıldığını deyiblər. Reuters Kuşnerin qanunsuz hərəkət etdiyinə dair sübut əldə etmədiyini bildirib; o, mübahisədə birbaşa iştirak etmir.
Rama iğtişaşlara baxmayaraq korrupsiyaya qarşı mübarizəni və Albaniyanın Avropa İttifaqına üzvlük səylərini davam etdirəcəyini bəyan edib. O, ölkədə korrupsiya ilə mübarizənin əvvəlkindən daha geniş aparıldığını və zorakılığın Albaniyanın Avropa gələcəyinə mane olmasına imkan verməyəcəyini söyləyib.
Albaniya və Monteneqro Qərbi Balkanlarda Avropa İttifaqına üzvlük prosesində irəlidə olan ölkələr sırasındadır. Tirana 2028-ci ildən etibarən ittifaqa qoşulmağı hədəfləyir. Bununla yanaşı, davam edən korrupsiya qalmaqalları Albaniyanın üzvlüyə hazırlığı ilə bağlı suallar doğurub. Siyasi analitiklər ölkənin narkotik və silah qaçaqmalçılığından əldə olunan gəlirlərin yuyulmasında cinayətkar şəbəkələr üçün mərkəz rolunu da çətinliklərdən biri kimi göstərirlər.