OMM Redaksiyası
Efiopiyanın paytaxtı Addis-Ababada cümə axşamına keçən gecə partlayış səsləri eşidilib. Üç diplomatik mənbə şəhərdə gecə saatlarında partlayışlar olduğunu bildirib.
Efiopiyanın şimalında hökumət qüvvələrinə qarşı döyüşən müxalifət alyansı ilə əlaqəli mənbə qrupun Addis-Ababada, o cümlədən hərbi qərargahlara bir neçə dron zərbəsi endirdiyini iddia edib. “Reuters” bu məlumatı müstəqil şəkildə təsdiqləyə bilməyib. Şahidlərin sözlərinə görə, hərbi baza yaxınlığında görünən dağıntı olmayıb.
Paytaxt üzərində dron uçuşlarına qadağa
İddia təsdiqlənərsə, bu, hökumət əleyhinə qüvvələrin döyüşlərin getdiyi Tiqray, Amhara və Afar bölgələrindən yüzlərlə kilometr aralıda yerləşən Addis-Ababaya məlum olan ilk dron hücumu olacaq. Baş nazir Abiy Əhmədin ofisinin, federal hökumətin və Efiopiya Milli Müdafiə Qüvvələrinin nümayəndələri şərh sorğularına dərhal cavab verməyiblər.
Partlayışlar Efiopiya Milli Kəşfiyyat Xidmətinin təhlükəsizlik səbəbilə bir gün əvvəl Addis-Ababa və ətrafında dron uçuşlarını qadağan etdiyini açıqlamasından sonra baş verib. Ötən həftəki toqquşmalar 2022-ci ildə başa çatan ikiillik vətəndaş müharibəsindən bəri ölkədə ən ciddi gərginləşmə kimi qiymətləndirilir.
Müxalifət qüvvələrinin əvvəllər silahlı dronlardan istifadə etdiyi məlum deyildi, lakin belə imkana malik ola biləcəklərinə dair dəlillər artır. Çərşənbə axşamı hökumətyönlü milis Tiqray Xalq Azadlıq Cəbhəsi (TPLF) ilə əlaqəli qüvvələrdən dron hissələri və batareyalar ələ keçirdiyini bildirib. “Reuters” bu iddianı da müstəqil şəkildə yoxlaya bilməyib.
Risk kəşfiyyatı şirkəti “Verisk Maplecroft”un Afrika üzrə baş analitiki Edvard Bax bildirib ki, müxalifətin Addis-Ababaya zərbə endirmək imkanı “siyasi vəziyyəti kökündən dəyişə” bilər. Onun fikrincə, bu, paytaxtın münaqişədən kənarda olduğu barədə hökumətin mövqeyini zəiflədə və federal qüvvələrin hava üstünlüyü kimi taktiki üstünlüklərindən birini azalda bilər.
Döyüşlər və əhalinin köçü
Yeni toqquşmalar TPLF ilə Abiy Əhmədin federal hökuməti arasında dörd il əvvəl əldə edilmiş sülh razılaşmasını pozub. Əvvəlki ikiillik müharibədə yüz minlərlə insan həlak olub. TPLF Abiy hökumətini devirməyə çalışan daha altı silahlı qrupla ittifaq yaradıb.
Federal qüvvələr Tiqrayın cənubundan bölgənin paytaxtı Mekelle istiqamətində irəliləyir. Müxalifət alyansı isə qonşu Afar bölgəsində bir sıra şəhərləri ələ keçirib. Hökumətyönlü “Tiqray Sülh Qüvvələri” milisi çərşənbə günü Efiopiya hərbçiləri ilə birlikdə Mekelledən təxminən 100 kilometr cənubda yerləşən Koremi tutduğunu açıqlayıb.
Afar Çobanlarının İnkişafı Assosiasiyasının təsisçisi Valeri Brounq “Reuters”ə bildirib ki, Tiqray qüvvələrinin münaqişənin ilk mərhələlərində bir neçə şəhəri ələ keçirdiyi Afarda döyüşlər on minlərlə insanı evlərini tərk etməyə məcbur edib. Afar rəsmisi isə cümə axşamı federal və regional qüvvələrin Tiqray sərhədi yaxınlığındakı Erebti və Abaalanı geri aldığını deyib.
Regional sabitliklə bağlı narahatlıq
Yenilənən münaqişə Sudan vətəndaş müharibəsi, Efiopiya ilə Eritreya arasında Qırmızı dənizə çıxışla bağlı gərginlik və Yaxın Şərqdəki münaqişələrin təsiri fonunda Afrika Buynuzunda sabitliyi daha da poza bilər.
Efiopiya hökuməti Eritreya, Sudan və Misiri müxalifət alyansına dəstək verməkdə ittiham edib. Hər üç ölkə bu iddiaları rədd edir. Afarın baş inzibatçısı Hacı Əvəl Arba isə həftənin əvvəlində “Əl-Cəzirə”yə Eritreya əsgərlərinin alyansın hücumuna qoşulmaq üçün Afara keçdiyini bildirib. Eritreyanın informasiya naziri şərh sorğusuna dərhal cavab verməyib.
Efiopiyada əvvəlki vətəndaş müharibəsi zamanı Eritreya federal qüvvələrlə birlikdə TPLF-ə qarşı döyüşmüşdü. Sonradan iki ölkə arasındakı münasibətlər pisləşib. Əddis-Əbəbənin dənizə çıxışı olmayan ölkə kimi bu hüquqa malik olduğu barədə Abiy Əhmədin dəfələrlə səsləndirdiyi fikirlər Asmara tərəfindən dolayı təhdid kimi qəbul edilir. Abiy isə Efiopiyanın dənizə çıxışı sülh yolu ilə təmin etmək niyyətində olduğunu deyib.
