OMM Redaksiyası
ABŞ İranın beynəlxalq maliyyə sisteminə çıxışını məhdudlaşdırmaq səylərini gücləndirərək, İranın bank sektoru ilə işləməyə davam edən xarici maliyyə təşkilatlarının sanksiyalarla üzləşə biləcəyini bildirib.
ABŞ Maliyyə Nazirliyinin Xarici Aktivlərə Nəzarət İdarəsi (OFAC) yeni xəbərdarlığında ölkə xaricindəki bank və digər maliyyə qurumlarının sanksiya tətbiq olunan İran təşkilatları ilə əlaqəli əməliyyatlar aparmaları halında cəzalandırıcı tədbirlərlə üzləşə biləcəyini qeyd edib.
Xəbərdarlıq İranın beynəlxalq maliyyəyə çıxışını məhdudlaşdırmağa yönələn “İqtisadi təcrid əməliyyatı” çərçivəsində verilib. Nazirlik maliyyə qurumlarını İran bankları və onların törəmə müəssisələri ilə əlaqələrini dərhal nəzərdən keçirməyə, zərurət olduqda isə dayandırmağa çağırıb.
ABŞ Maliyyə Nazirliyinin mövqeyinə görə, İranın qlobal maliyyə sistemində iştirakına yardım edən və ABŞ məhdudiyyətlərinin hədəfində olan İran iqtisadiyyatı sahələrinə xidmət göstərən təşkilatlara qarşı sanksiyalar tətbiq edilə bilər. Xəbərdarlıq üçüncü ölkələrdə fəaliyyət göstərən İran banklarının törəmə qurumları və filialları ilə əməliyyatları da əhatə edir.
Rəsmi şəxslər xarici qurumların İranla əlaqələrinin ABŞ maliyyə institutlarının və ya ABŞ şəxslərinin sanksiya qaydalarını bilmədən pozmasına gətirib çıxarması halında hüquqi nəticələrlə də üzləşə biləcəyini bildiriblər.
Vaşinqton təzyiq siyasətinin nəticə verdiyini iddia edir
Xəbərdarlıq Tramp administrasiyasının İranın nüvə proqramı və Yaxın Şərqdə silahlı qruplara dəstəyi ilə bağlı fikir ayrılıqları fonunda Tehrana iqtisadi təzyiqi artırmağa çalışdığı bir vaxtda verilib.
ABŞ Maliyyə naziri Skott Bessent kampaniyanın İran iqtisadiyyatına ciddi təsir göstərdiyini iddia edib. O, sosial şəbəkədə İran rialının rekord həddə ucuzlaşdığını, İranın ötən ay xam nefti tankerlərə yükləyə bilmədiyini yazıb və yüksək vəzifəli İran rəsmilərinin ölkənin iqtisadi çətinliklərini etiraf etdiyini bildirib.
Bessent bildirib ki, Vaşinqton İran hökumətinin destabilizasiya yaradan regional siyasəti kimi qiymətləndirdiyi xətti dəyişənədək təzyiqi davam etdirəcək. Onun sözlərinə görə, İran hakimiyyəti resursları terrorçuluğa yönəldərkən öz əhalisinin əziyyət çəkməsinə imkan verir; kampaniya Tehranın silahlı qrupları maliyyələşdirmək və nüvə proqramını irəli aparmaq imkanları tükənənədək davam edəcək.
Vaşinqton yalnız İran qurumlarını deyil, Tehranla kommersiya əlaqələri olan üçüncü ölkə təşkilatlarını da hədəfə alır. ABŞ rəsmiləri ikinci dərəcəli sanksiyalarla bankları, sığortaçıları və maliyyə xidməti göstərən qurumları İranla bağlı əməliyyatları emal etməkdən çəkindirməyə çalışır.
Belə tədbirlər beynəlxalq bankların ABŞ maliyyə sisteminə çıxışlarını təhlükəyə ata biləcək risklərdən yayınmasına səbəb ola bilər. Xəbərdarlıq xüsusilə ticarət, enerji və sərhədlərarası ödənişlər sahəsində İranla əlaqələri davam etdirən ölkələrin maliyyə qurumlarına əlavə təzyiq yarada bilər.
Tehranla Vaşinqton arasında gərginlik davam edir
Qərar ABŞ və İran arasında gərginliyin artdığı, diplomatik səylərin dəfələrlə maneələrlə üzləşdiyi və Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik narahatlıqlarının davam etdiyi dövrə təsadüf edir.
İran ABŞ sanksiyalarını dəfələrlə tənqid edərək onların iqtisadi müharibə xarakteri daşıdığını və adi vətəndaşlara qeyri-mütənasib təsir göstərdiyini bildirib. İran rəsmiləri ölkənin nüvə fəaliyyətinin dinc məqsəd daşıdığını vurğulayıb və Tehranın nüvə silahı hazırlamaq niyyətində olması barədə ittihamları rədd ediblər.
OPEC üzvü olan İranın neft naziri Möhsün Paknejad iqtisadi təzyiqin artdığı bir vaxtda bazar günü axşam vəzifəsindən istefa verib. Onun istefasının səbəbi açıqlanmayıb.
Vaşinqton iqtisadi təzyiqin İranın davranışına təsir göstərmək üçün ən effektiv vasitələrindən biri olduğunu bildirir. Son xəbərdarlıq ABŞ administrasiyasının mövcud məhdudiyyətləri sərtləşdirməklə yanaşı, İranın beynəlxalq maliyyə şəbəkələrinə çıxışını qorumağa kömək edən xarici qurumlara qarşı da tədbir görməyə hazır olduğuna işarə edir.
