OMM Redaksiyası
ABŞ prezidenti Donald Tramp 2009-cu ildə Texas ştatındakı Fort Hud hərbi bazasında 13 nəfəri öldürən keçmiş ordu psixiatrı, mayor Nidal Həsənin güllələnərək edam olunmasına göstəriş verib.
Həsən 17 il əvvəl, noyabrın 5-də bazanın tibb müəssisəsində atəş açaraq həqiqi hərbi xidmətdə olan 12 əsgəri və istefada olan bir hərbçini öldürüb, 32 nəfəri yaralayıb. Saxlanılarkən polis tərəfindən güllələnən Həsən qismən iflic olub və əlil arabasına məhkum edilib.
Hərbi məhkəmənin andlılar heyəti 2013-cü ilin avqustunda Həsəni qəsdən adam öldürmə və bu cinayətə cəhd üzrə 45 maddədə təqsirli bilərək ölüm cəzasına məhkum edib.
Məhkəmə prosesi zamanı Həsən atəş açanın özü olduğunu etiraf edib. O, ABŞ əsgərlərinin Əfqanıstana göndərilərək müsəlmanları öldürməsinin qarşısını almaq üçün belə davrandığını deyib. Hücum Həsənin Əfqanıstana göndərilməsinə bir neçə həftə qalmış baş verib. Pentaqonun sözçüsü Şon Parnell onun atışma zamanı “Allahu Əkbər” qışqırdığını bildirib.
ABŞ ordusunun katib əvəzi Adam Telle çərşənbə axşamı bildirib ki, müdafiə naziri Pit Heqsethin tövsiyə etdiyi edamın dekabrın 3-də Fort Hudda həyata keçirilməsi planlaşdırılır.
Edam baş tutarsa, bu, ABŞ ordusunda 1961-ci ildən bəri ilk edam olacaq. Həmin il sıravi Con Bennett Kanzas ştatındakı Fort Levenvortda asılaraq edam edilmişdi. Həmçinin, 1945-ci ildən bəri ABŞ ordusunda güllələnərək edam olunacağı məlum olan ilk şəxs Həsən olacaq.
Hərbi Ədliyyənin Vahid Məcəlləsinə əsasən, hərbi məhkəmənin çıxardığı ölüm hökmünün icrası üçün prezidentin təsdiqi tələb olunur. Həsən federal məhkəmələrdə edam qərarına etiraz etmək hüququna malikdir və bu, icra prosesini gecikdirə bilər.
Qərar ABŞ-da güllələnmə üsulunun yenidən gündəmə gəldiyi vaxta təsadüf edir. Bir sıra ştatlarda bu üsula icazə verilir. Cənubi Karolinada 2025-ci ildə güllələnmə ilə edam həyata keçirilib; bu, ölkədə 15 ildən sonra belə üsulla baş tutan ilk edam olub. Tramp administrasiyası da ölümcül inyeksiya dərmanlarının əldə edilməsində yaranan çətinliklər fonunda federal cinayətlərə görə tətbiq edilə bilən üsulları genişləndirib. Bunlara güllələnmə, elektrik stulu və qazla boğma daxildir.
Edam üsulları ilə bağlı müzakirələr ötən həftə Tennessi ştatında ölümcül inyeksiyanın uğursuz cəhdindən sonra da güclənib. Ölüm hökmünə məhkum edilmiş Krista Payk edam cəhdindən sağ çıxaraq xəstəxanaya yerləşdirilib. Onun vəkilləri çərşənbə axşamı Paykın özünə gəldiyini, lakin vəziyyətinin necə olacağının hələ aydın olmadığını bildiriblər.
