NASA-nın “Perseverance” kosmik aparatı Marsın Jezero kraterində apardığı araşdırmalar zamanı planetdə ilk dəfə korund mineralının izlərini aşkar edib. Tədqiqat zamanı “Hampden River” və “Coffee Cove” adlı qayalarda korunda xas xüsusiyyətlər, o cümlədən xromla əlaqəli xüsusi işıqlanma siqnalları müəyyənləşdirilib.
“Operativ Məlumat Mərkəzi – OMM” xəbər verir ki, korund Yer kürəsində yaqut və sapfirin əsasını təşkil edən minerallardan biridir. “Perseverance” aparatının “SuperCam” sistemi vasitəsilə aparılan lazer və spektroskopik analizlər zamanı qayalarda korundun tərkibində alüminiumu əvəz edən xrom ionlarına uyğun siqnallar qeydə alınıb.
Alimlər korundun mövcudluğunu birbaşa nümunə götürərək laboratoriyada yox, Mars səthindəki qayaların məsafədən analizləri əsasında müəyyən ediblər. Xüsusilə xrom ionlarının yaratdığı 692,7 və 694,1 nanometr dalğa uzunluqlarındakı kəskin siqnallar korund üçün xarakterik göstəricilərlə uyğunluq təşkil edib.
Korund alüminium oksidindən ibarət mineral olmaqla, tərkibinə daxil olan müxtəlif elementlərdən asılı olaraq fərqli rənglər ala bilir. Xromun iştirakı isə Yer kürəsində yaqutun qırmızı rənginin yaranmasına səbəb olur.
Tədqiqatçılar Marsda aşkar olunan korundun yaranma şəraitinin planetin qədim geoloji tarixində baş verən proseslərlə əlaqəli ola biləcəyini araşdırırlar. Jezero kraterinin kənarında yerləşən qayaların müxtəlif geoloji mənşəyə malik olması Marsın keçmişində burada mürəkkəb istilik və kimyəvi proseslərin baş verdiyini göstərir.
“Perseverance” 2021-ci ildən etibarən Jezero kraterini araşdırır və “SuperCam” sistemi vasitəsilə süxurların kimyəvi və mineral tərkibini məsafədən müəyyənləşdirir. Yeni nəticələr Marsın mineral müxtəlifliyi və planetin qədim geoloji şəraiti barədə alimlərə əlavə məlumat verə bilər.
Kəşflə bağlı nəticələr 2026-cı ildə keçirilən 57-ci “Lunar and Planetary Science Conference” çərçivəsində təqdim olunub.
