OMM Redaksiyası
Keniyada məhkəmə təriqət lideri Paul Makkenzini 190 uşağın ölümü ilə bağlı 200 il həbs cəzasına məhkum edib. Bu, ölkədə təriqətlə əlaqəli ən ağır faciələrdən biri sayılan Şakahola meşəsi işi üzrə mühüm mərhələdir.
AnewZ-nin məlumatına görə, hakim Diana Kavedza Makkenzini uşaqların aclıqdan ölməsinə və öldürülməsinə görə təqsirli bilib, ona ardıcıl çəkilmək şərtilə 100 illik iki həbs cəzası verib.
Prokurorluğun bildirdiyinə görə, apokaliptik dini qrupa rəhbərlik edən Makkenzi tərəfdarlarını dünyanın sonundan əvvəl cənnətə çatmaq üçün özlərini və uşaqlarını ac saxlamağa inandırıb. Məhkəmədə onun təlimlərinə qarşı çıxanların hədə-qorxu, döyülmə və təzyiqlə üzləşdiyi deyilib.
Malindi sahil şəhəri yaxınlığındakı ucqar meşəlik ərazidə aparılan araşdırmalar zamanı arıq düşmüş insanların cəsədləri dayaz qəbirlərdə və meşənin müxtəlif yerlərində aşkarlanıb. Səlahiyyətlilər bəzi qurbanların diri-diri basdırılmış ola biləcəyini bildiriblər.
Ərazidən 448 meyit çıxarılıb
İş 2023-cü ildə itkin düşən şəxslərlə bağlı məlumatlardan sonra polisin Şakahola meşəsində axtarışlara başlaması ilə ölkə gündəminə gəlib. Məhkəmə prosesi 190 uşaq və bir yetkin şəxsin ölümünü əhatə etsə də, Kenya İnsan Hüquqları üzrə Milli Komissiyası ərazidən 448 meyitin çıxarıldığını bildirib.
Makkenzi başqa ərazidə baş vermiş onlarla əlavə ölüm işi üzrə ayrıca ittihamlarla da üzləşir. O, həmin ittihamlar üzrə təqsirini qəbul etməyib.
Ölüm hallarının miqyası faciənin Qayana ərazisində 1978-ci ildə baş vermiş Constaun qətliamı və 2000-ci ildə Uqandada dünyanın sonunu gözləyən təriqətin yüzlərlə üzvünün ölümü ilə müqayisə edilməsinə səbəb olub.
Qurbanların ailələri ədalət tələb edir
Şakaholaya aparıldıqdan sonra altı övladını itirən Stiven Mvitinin sözlərinə görə, heç bir cəza ölənləri geri qaytara bilməz. O, hökm elan olunmazdan əvvəl jurnalistlərə “Uşaqlarımı itirdim və onları geri qaytara bilməyəcəyəm” deyib.
Faciə Makkenzinin ailəsinə də təsir edib. Onun oğlu Den Makkenzi təlimləri qəbul etmədikdən sonra kilsəni tərk etdiyini, lakin sonradan dostlarını və qohumlarını təriqətə görə itirdiyini bildirib.
İş səlahiyyətlilərin əvvəlki xəbərdarlıq siqnallarına vaxtında reaksiya verib-vermədiyi ilə bağlı ciddi suallar yaradıb. Makkenzi daha əvvəl polisin diqqətinə düşmüş, kilsəsinin fəaliyyəti isə Şakahola meşəsindəki ölümlər üzə çıxmamışdan illər öncə nəzarətdə olmuşdu. Buna baxmayaraq, o, meşəyə köçdükdən sonra fəaliyyətini davam etdirib.
Skandal Kenya hökumətini dini təşkilatlara nəzarəti nəzərdən keçirməyə vadar edib. Təklif olunan islahatlar müzakirə edilsə də, qanunvericilik hələ qəbul olunmayıb.
Hüquq müdafiəçiləri faciəyə görə məsuliyyətin yalnız Makkenzi və onun yaxın tərəfdarları ilə məhdudlaşmamalı olduğunu deyirlər. Kenya İnsan Hüquqları Komissiyasından Ojiro Odhiambo yerli rəsmilərin, polisin və digər qurumların daha əvvəl müdaxilə etməməsi və ölümlərin qarşısını almaması ilə bağlı araşdırılmalı olduğunu bildirib.
Şakahola faciəsi Keniyada dini azadlıq, ictimai təhlükəsizlik və həssas insanların qorunmasında dövlət orqanlarının məsuliyyəti ilə bağlı müzakirələri davam etdirir.
