OMM Redaksiyası
Ermənistan və Rusiya dəmir yolu infrastrukturundakı problemləri araşdırmaq və mümkün həll yollarını müəyyənləşdirmək üçün birgə işçi qrupu yaradacaq. Razılaşma Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanla “Rusiya Dəmir Yolları” şirkətinin rəhbəri Oleq Belozerovun İrəvanda keçirdiyi görüşdə əldə olunub.
Ermənistan hökumətinin mətbuat xidmətinin məlumatına görə, tərəflər növbəti addımları mümkün qədər tez müəyyənləşdirmək barədə razılığa gəliblər. Görüşdə dəmir yolu infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi, idarəetmə və istismar çətinlikləri müzakirə olunub.
Paşinyan bildirib ki, regional nəqliyyat əlaqələrinin bərpası Ermənistanın dəmir yolu şəbəkəsinin rəqabət qabiliyyətini artıra, ölkəni qonşuları və beynəlxalq ticarət marşrutları ilə daha sıx birləşdirə bilər. Tərəflər Gümrü–Axurik–Türkiyə sərhədi və Yeraskh–Naxçıvan dəmir yolu hissələrinin yenidən qurulması planlarını da nəzərdən keçiriblər.
Ermənistan dəmir yollarının idarəçiliyini dəyişməyi nəzərdən keçirir
Görüş Ermənistanın dəmir yolu şəbəkəsinin gələcəyi ilə bağlı müzakirələrin fonunda keçirilib. Şəbəkəni “Rusiya Dəmir Yolları”nın törəmə şirkəti olan “Cənubi Qafqaz Dəmir Yolu” idarə edir.
Paşinyan 2026-cı ilin fevralında idarəetmə hüquqlarının Rusiyadan, həm İrəvanla, həm də Moskva ilə dost münasibətləri olan başqa ölkəyə verilməsini təklif edib. Alternativlər sırasında Qətər, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Qazaxıstanı göstərib. O, dəmir yolunun Rusiyanın nəzarətində qalmasının Ermənistanın regional nəqliyyat layihələrində rəqabət imkanlarına mənfi təsir etdiyini bildirib.
Paşinyan iyulun 30-da dəmir yolu konsessiyası ilə bağlı Rusiyaya qarşı 2 milyard dollarlıq maliyyə iddialarının olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, infrastruktur Ermənistana məxsusdur və İrəvan arbitraj da daxil olmaqla hüquqi yollara əl ata bilər. Bununla belə, Paşinyan mübahisənin danışıqlar yolu ilə həllinə üstünlük verdiyini vurğulayıb.
Belozerov isə “Rusiya Dəmir Yolları”nın konsessiya sazişi üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməyə davam etdiyini bildirib. O, Ermənistan razılaşmanı ləğv edərsə və ya dəyişdirərsə, şirkətin yatırımlarının əvəzinin ödənilməsini tələb edəcəyini deyib. Əvvəlki məlumatlarda Rusiyanın qiymətləndirməsinə istinadən konsessiyanın başlanmasından bəri Ermənistanın dəmir yolu şəbəkəsinə 30 milyard rubldan çox vəsait yatırıldığı qeyd olunub.
Dəmir yolu planları regional nəqliyyat əlaqələri ilə bağlıdır
Ermənistan və Azərbaycan regionda nəqliyyat əlaqələrinin bərpası istiqamətində çalışır. 2025-ci il avqustun 8-də Vaşinqtonda keçirilən sammitdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Paşinyan ABŞ Prezidenti Donald Trampın şahidliyi ilə regional bağlantıların inkişafına dair birgə bəyannamə imzalayıblar.
Sənəddə Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında Ermənistan ərazisindən maneəsiz nəqliyyatın təmin edilməsi, eləcə də Ermənistanın daxili və beynəlxalq əlaqələri üçün mümkün faydalar nəzərdə tutulub. Bəyannamədə Ermənistan, ABŞ və qarşılıqlı razılaşdırılmış üçüncü tərəflərin iştirak edəcəyi “Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu” (TRIPP) layihəsi də yer alıb.
2026-cı il mayın 26-da Ermənistan və ABŞ TRIPP üzrə əməkdaşlıq çərçivə sənədini yayımlayıb və layihəni regional ticarət marşrutuna çevirmək niyyətini açıqlayıb. Türkiyə və Naxçıvan istiqamətində dəmir yolu xətlərinin bərpası Ermənistanın regional nəqliyyat şəbəkələrində mövqeyini gücləndirmək planlarının tərkib hissəsidir.
Yeni yaradılacaq işçi qrupu Ermənistan dəmir yollarının infrastruktur və idarəetmə problemlərini araşdıracaq. Tərəflər hələlik konkret həll yolları və ya mövcud konsessiya sazişində dəyişiklik barədə açıqlama verməyiblər.
