OMM Redaksiyası
ABŞ hakimiyyəti Çin üçün qeydiyyatdan keçməmiş xarici agent kimi fəaliyyət göstərməkdə və Tayvan prezidentinin oğlunu izləməkdə şübhəli bilinən Kaliforniya sakini Vaninq Çjanı həbs edib. Bu barədə Federal Təhqiqat Bürosu (FBI) məlumat yayıb.
34 yaşlı, İrvayn şəhərində yaşayan Çjan, “Heather” adı ilə də tanınır. O, bazar günü, oktyabrın 4-də Çinə yola düşməzdən əvvəl Los-Anceles Beynəlxalq Hava Limanında saxlanılıb. Qadına qeydiyyatdan keçməmiş xarici agent kimi fəaliyyət göstərmək ittihamı irəli sürülüb.
İttihamın təfərrüatları
FBI-nin məlumatına görə, Çjan 2025-ci ildə Çin rəsmilərinin göstərişi ilə Sietlə gedərək Tayvan prezidentinin oğlu və ailəsi barədə məlumat toplayıb. Prokurorlar onun Çin rəsmilərinə foto və video, eləcə də avtomobil nömrələri barədə məlumat göndərdiyini bildirirlər.
Büro Çjanın izlənməmək üçün xüsusi üsullardan istifadə etdiyini və xarici hökumət adından fəaliyyət göstərməsi barədə ABŞ hakimiyyətinə məlumat vermədiyini qeyd edib. FBI iddia edilən izləmənin daha geniş kəşfiyyat əməliyyatı ilə əlaqəli olub-olmadığını açıqlamayıb. İstintaq davam edir.
FBI əvvəlcə izləmənin hədəfinin kimliyini açıqlamayıb. “New York Post” həmin şəxsin ABŞ-da yaşayan, Tayvan prezidenti Lay Çinq-dənin oğlu Lay Tinq-yu olduğunu yazıb. Çjanın Los-Ancelesdə federal məhkəməyə bazar ertəsi çıxarılması gözlənilir.
Tayvanın reaksiyası
Qadının vəkilinin olub-olmadığı dərhal məlum olmayıb. Çinin Vaşinqtondakı səfirliyi və Tayvanın ABŞ-dakı nümayəndəliyi şərh sorğularına operativ cavab verməyib.
Tayvan Prezident Administrasiyası Çjanın hərəkətlərini “transmilli repressiyanın tipik nümunəsi” adlandıraraq, Tayvan vətəndaşlarının müdafiəsinə görə ABŞ hökumətinə təşəkkür edib. Administrasiyanın sözçüsü Karen Kuo bəyanatında belə davranışı qınayıb və bunun insan hüquqlarına, eləcə də dövlətlərin suverenliyinə məhəl qoymadığını bildirib.
Tayvan və Çin arasında gərginlik
İş Tayvan və Çin arasında davam edən gərginlik fonunda araşdırılır. Prezident Lay və onun təmsil etdiyi Demokratik Tərəqqi Partiyası Tayvanın Çindən ayrı kimliyini dəstəkləyir. Pekin bu mövqeyə qarşı çıxır və Tayvanı öz ərazisinin bir hissəsi hesab edir.
ABŞ-ın Tayvanla rəsmi diplomatik münasibətləri yoxdur. Bununla belə, Vaşinqton ada üçün ən mühüm beynəlxalq dəstəkçilərdən və silah təchizatçılarından biri olaraq qalır.
