ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası immiqrasiya qaydalarının icrasını genişləndirərək, dünyanın bir sıra böyük texnologiya və autsorsinq şirkətlərinin işə əsaslanan yaşıl kart müraciətlərində istifadə olunan əsas prosesə çıxışını məhdudlaşdırıb.
ABŞ rəsmiləri bir sıra iri texnologiya və konsaltinq şirkətlərinin daimi əmək sertifikatlaşdırma sistemi vasitəsilə yeni müraciətlər təqdim edə bilməyəcəyini açıqlayıb. Bu sistem işə əsaslanan bir çox yaşıl kart müraciətinin əsasını təşkil edir.
Texnologiya şirkətlərinə yeni məhdudiyyətlər
Məhdudiyyətlərə düşən şirkətlər arasında “Microsoft”, “Adobe” və beynəlxalq IT xidmətləri göstərən bir neçə çoxmillətli şirkət var. Bu şirkətlər xaricdən yüksək ixtisaslı işçilər cəlb etmək üçün tarixən H-1B kimi viza proqramlarından istifadə ediblər.
Administrasiya rəsmiləri bəzi işəgötürənlərin xarici işçi proqramlarından həddindən artıq asılı olduğunu və amerikalı işçilərə üstünlük vermək üçün kifayət qədər səy göstərmədiyini bildiriblər. Onların fikrincə, sistemdəki boşluqlar şirkətlərə ölkə daxilində iş yerləri ixtisar edilən dövrlərdə belə xaricdən işçi götürməyə imkan verib.
Ağ Ev məhdudiyyətlərin işəgötürənləri işə qəbul qaydalarını dəyişməyə və ABŞ daxilində işçi axtarışına daha çox önəm verməyə təşviq etmək məqsədi daşıdığını bildirir.
“Microsoft” şirkəti viza proqramlarından amerikalı işçiləri əvəzləmək üçün istifadə etdiyi iddialarını rədd edib. Şirkətin sözlərinə görə, son dövrdə immiqrasiya ilə bağlı təqdim etdiyi müraciətlərin çoxu yeni işə qəbul edilənlərə deyil, hazırkı əməkdaşlara aid olub. Şirkət həmçinin H-1B proqramı ilə dəvət olunan işçilərin oxşar vəzifələrdə çalışan digər əməkdaşlarla müqayisəolunan əməkhaqqı aldığını qeyd edir.
Yüksəkixtisaslı immiqrasiyanın ABŞ iqtisadiyyatındakı rolu ilə bağlı mübahisələr yenidən gündəmə gəlib. Məhdudiyyətləri dəstəkləyənlər iş vizalarının əməkhaqlarını aşağı sala və amerikalıların iş imkanlarını azalda biləcəyini deyirlər. Tənqidçilər isə xarici mütəxəssislərin işçi çatışmazlığı olan sahələrdə ixtisaslaşmış vəzifələri tutduğunu, innovasiya, tədqiqat və iqtisadi artıma töhfə verdiyini bildirirlər.
Texnologiya sənayesi beynəlxalq mütəxəssislərə çıxışın məhdudlaşdırılmasının süni intellekt, bulud hesablamaları və proqram təminatının hazırlanması kimi sahələrdə ABŞ-ın rəqabət qabiliyyətini zəiflədə biləcəyi barədə dəfələrlə xəbərdarlıq edib.
Doqquz universitetin viza proqramları araşdırılır
Federal qurumlar çoxsaylı beynəlxalq tələbə və tədqiqatçı qəbul edən ali təhsil müəssisələrinə nəzarəti də gücləndirib. “Harvard”, “Yale”, “Stanford”, “Brown” universitetləri və Massaçusets Texnologiya İnstitutu da daxil olmaqla, doqquz nüfuzlu universitet mübadilə və akademik viza proqramlarından istifadəyə görə araşdırılır.
Rəsmilər təhsil və mədəni mübadilə üçün nəzərdə tutulan viza kateqoriyalarından qaydalara uyğun istifadə olunub-olunmadığını, eləcə də xarici təsirin və maliyyə əlaqələrinin federal vəsaitlə maliyyələşdirilən tədqiqatlara təsir edib-etmədiyini yoxlayacaqlarını bildiriblər.
Bir neçə universitet məhkəmə çağırışı və ya məlumat tələbi aldığını təsdiqləyib. Ali məktəblər hüquqi tələblərə əməl edəcəklərini və hökumətin narahatlıqlarını araşdırdıqlarını açıqlayıblar.
Universitetlər viza qaydalarının sərtləşdirilməsi və qeyri-müəyyənliyin artmasının istedadlı namizədləri ABŞ-da təhsil almaqdan çəkindirə biləcəyindən narahatdır. Bu halda Avropa, Kanada və Asiyadakı universitetlər daha cəlbedici seçimə çevrilə bilər.
Təhsil təşkilatları beynəlxalq tələbələrin təhsil haqqı, yaşayış və gündəlik xərclər vasitəsilə ABŞ iqtisadiyyatına hər il milyardlarla dollar töhfə verdiyini, həmçinin tədqiqat və innovasiya proqramlarını dəstəklədiyini bildirirlər. Bəzi ali məktəblər immiqrasiya qaydaları sərtləşdikcə xaricdən müraciətlərin azaldığını da qeyd ediblər.
Son addımlar Trampın vəzifəyə qayıtmasından sonra immiqrasiyanı azaltmaq, xarici işçilər, tələbələr və tədqiqatçılar üzərində nəzarəti gücləndirmək məqsədilə tətbiq edilən tədbirlərin davamıdır. Administrasiya daha sərt nəzarətin amerikalıların iş yerlərini qorumaq və viza proqramlarının milli maraqlara xidmət etməsini təmin etmək üçün zəruri olduğunu deyir.
Biznes birlikləri, texnologiya şirkətləri və universitetlər isə beynəlxalq istedadlara çıxışın məhdudlaşdırılmasının ABŞ üçün uzunmüddətli iqtisadi və elmi itkilərə səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.