OMM Redaksiyası
Nigeriyanın Federal Paytaxt Ərazisində (FCT) Ebola virusuna yoluxma halı təsdiqlənib. Səlahiyyətli qurumlar virusun yayılmasının qarşısını almaq üçün təcili ictimai səhiyyə tədbirlərinə başlayıblar.
AnewZ-in məlumatına görə, Nigeriya hökumətinin bazar ertəsi yaydığı bəyanatda xəstənin Uqandadan beynəlxalq reyslə ölkəyə gələn qadın olduğu bildirilib. O, Abucadakı özəl xəstəxanaya yerləşdirilib və laboratoriya müayinələri Ebola infeksiyasını təsdiqləyib. Qadın hazırda təcrid şəraitində müalicə olunur.
Səhiyyə və Sosial Rifah Nazirliyi, Nigeriya Xəstəliklərə Nəzarət Mərkəzi (NCDC), FCT Səhiyyə Xidmətləri Katibliyi və digər qurumlarla birlikdə, yoluxma təsdiqlənən kimi operativ müdaxilə tədbirlərinə başlayıb.
Hakimiyyət orqanları 44 yaxın təmasda olan şəxsi müəyyən edərək onların sağlamlıq vəziyyətini izləyir. Təmasların müəyyənləşdirilməsi prosesi tibb işçilərini, xəstələri, onlara qulluq edən şəxsləri və virusla təmas ehtimalı olan səyahət əlaqələrini əhatə edir. Xəstəxanada müşahidə gücləndirilib, infeksiyaların qarşısının alınması və nəzarət tədbirləri sərtləşdirilib.
Səhiyyə rəsmiləri ölkədəki dövlət və özəl tibb müəssisələrini yüksək hazırlıq vəziyyətində olmağa çağırıblar. Tibb işçilərinə ayıq-sayıq davranmaq, şübhəli halları dərhal təcrid etmək və ictimai səhiyyə qurumlarına vaxtında məlumat vermək tövsiyə olunub.
Ebola necə yayılır?
Ebola virusu Orthoebolavirus cinsinə aid virusların törətdiyi ağır və çox vaxt ölümcül xəstəlikdir. Xəstəlik ilk dəfə 1976-cı ildə indiki Konqo Demokratik Respublikası və Cənubi Sudan ərazilərində eyni vaxtda baş verən epidemiyalar zamanı müəyyən edilib. Yüksək ölüm riski və ciddi ictimai səhiyyə tədbirləri görülmədikdə sürətlə yayılma ehtimalı səbəbindən Ebola Afrikanın ən təhlükəli yoluxucu xəstəliklərindən biri hesab olunur.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, epidemiyalar zamanı ölüm göstəricisi virusun ştamından, tibbi xidmətə çıxışdan və müdaxilənin sürətindən asılı olaraq təxminən 25 faizdən 90 faizə qədər dəyişib.
Xəstəlik adətən qəfil qızdırma, ciddi halsızlıq, baş və əzələ ağrıları ilə başlayır. Sonrakı mərhələdə qusma və ishal, ağır hallarda isə daxili və xarici qanaxmalar yarana bilər.
Səhiyyə orqanlarının bildirdiyinə görə, Ebola xəstə insanın qanı, bədən mayeləri və ya toxumaları ilə birbaşa təmas, eləcə də yataq dəsti, geyim və tibbi avadanlıq kimi çirklənmiş əşyalar vasitəsilə yayılır. Xəstəlikdən vəfat etmiş şəxsin cəsədi ilə təmas da yoluxmaya səbəb ola bilər.
İnsanlar simptomlar başlamazdan əvvəl Ebola virusunu başqalarına ötürə bilmirlər. Buna görə yoluxma hallarının vaxtında müəyyən edilməsi və xəstələrin təcrid olunması epidemiyaya nəzarətin əsas şərtlərindən sayılır.
Hökumət əhaliyə gigiyena qaydalarına ciddi əməl etməyi, Ebola xəstəliyinə tutulduğundan şübhələnilən şəxslərin bədən mayeləri ilə təmasdan çəkinməyi və mümkün yoluxmadan sonra simptomlar yaranarsa dərhal tibbi məsləhət almağı tövsiyə edib.
Nigeriyanın əvvəlki Ebola təcrübəsi
Yeni yoluxma halı Nigeriyada 2014-cü ildə qeydə alınan Ebola epidemiyasını yenidən gündəmə gətirib. Həmin vaxt yoluxmuş sərnişin Qərbi Afrikada qeydə alınmış ən böyük Ebola epidemiyası zamanı Liberiyadan Laqosa gəlmişdi.
Epidemiyanın Afrikanın ən böyük şəhərlərindən birində və onun hüdudlarından kənarda yayılma təhlükəsi yaranmışdı. Nigeriya hakimiyyəti geniş təmasların izlənməsi, maarifləndirmə kampaniyaları və təcrid tədbirlərini əhatə edən müdaxilə həyata keçirmiş, yoluxma zəncirini dayandırdıqdan sonra ÜST ölkəni Ebola virusundan azad elan etmişdi.
Nigeriya hökuməti son bəyanatında ölkənin daha əvvəl Ebola virusunu nəzarətə almaq qabiliyyətini nümayiş etdirdiyini və effektiv cavab tədbirləri üçün ictimai səhiyyə təcrübəsinə malik olduğunu vurğulayıb.
Uqandada son illərdə Ebola epidemiyalarının qeydə alınması Şərqi və Mərkəzi Afrikada müşahidə tədbirlərinin gücləndirilməsinə səbəb olub. Beynəlxalq səfərlərin artdığı dövrdə sərhədlərarası yoluxma riski də narahatlıq doğurur. Səhiyyə mütəxəssisləri bildirirlər ki, yoluxmuş şəxslər simptomları müayinə və təcridə səbəb olacaq dərəcədə ağırlaşmazdan əvvəl səfər edə bilərlər.
Nəzarətə götürülən 44 nəfər arasında səyahətlə bağlı təmasların olması hakimiyyətin xəstənin Nigeriyaya gəlişi ilə əlaqəli mümkün ikinci yoluxma hallarının qarşısını almağa çalışdığını göstərir.
Rəsmilər panikaya əsas olmadığını bildirərək əhalini şayiələrə və yanlış məlumatlara deyil, təsdiqlənmiş məlumatlara etibar etməyə çağırıblar. Hökumət həmçinin xəstələrin və təmasların izlənməsi çərçivəsində nəzarətdə saxlanılan şəxslərin damğalanmasına qarşı xəbərdarlıq edib.
Səhiyyə Nazirliyi və NCDC araşdırmaların davam etdiyini, yeni məlumatlar əldə olunduqca mütəmadi açıqlamalar veriləcəyini bildirib. Hökumətin bəyanatında vurğulanıb: “Erkən aşkarlama, vaxtında məlumatlandırma və hər kəsin əməkdaşlığı virusun daha da yayılmasının qarşısını almaq üçün vacibdir”.
Hazırda səhiyyə qurumları müəyyən edilmiş şəxslərin müşahidəsinə, nəzarət sistemlərinin gücləndirilməsinə və ölkə üzrə tibb müəssisələrinin mümkün yeni şübhəli hallara hazır olmasına diqqət yetirirlər. Rəsmilər Nigeriyanın qarşısında duran əsas vəzifənin virusu qısa müddətdə nəzarətə almaq və daha geniş yayılmasının qarşısını almaq olduğunu bildiriblər.
