OMM Redaksiyası
BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasının ikinci günündə beynəlxalq gündəmin əsas mövzuları İran-ABŞ münasibətləri, Rusiya-Ukrayna müharibəsi, Folklend adaları ilə bağlı mübahisə, Venesuelada siyasi keçid və süni intellektin təhlükəsizliyi olub.
İran ABŞ təzyiqinə boyun əyməyəcəyini bildirib
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian BMT Baş Assambleyasındakı çıxışında Tehranın ABŞ təzyiqinə boyun əyməyəcəyini deyib və diplomatik prosesin davam etdirilməsinə çağırış edib.
Pezeşkian Vaşinqtonun müharibəyə yanaşmasını tənqid edib. O, İranın Hörmüz boğazına çıxışının məhdudlaşdırılması ilə razılaşmayacağını vurğulayıb. Bu açıqlamalar İran və ABŞ arasında dolayı danışıqların bərpa olunduğu, lakin tərəflərin münaqişənin başa çatdırılması məsələsində hələ də ciddi fikir ayrılıqlarının qaldığı bir vaxtda səslənib.
Zelenskiy məhdud atəşkəs təklif edib
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskiy qış mövsümü ərəfəsində enerji infrastrukturunun və Qara dənizdə gəmiçiliyin qorunması üçün Rusiya ilə məhdud atəşkəslərin əldə olunmasına çağırıb.
BMT Baş Assambleyasındakı ilk çıxışında Zelenskiy Ukraynanın dəniz atəşkəsinə hazır olduğunu bildirib və Moskvanın cavabını gözlədiyini deyib. O, həmçinin Kiyevin beynəlxalq tərəfdaşlarla pilotsuz uçuş aparatları sahəsində artan təcrübəsini bölüşdüyü bir vaxtda Finlandiya ilə yeni dron sazişinin elan olunduğunu açıqlayıb.
Folklend adaları və Venesuelada siyasi keçid
Argentina Prezidenti Xavyer Miley ölkəsinin Folklend adalarına dair iddiasını yeniləyib. O, BMT-ni Britaniyanın nəzarətində olan ərazi ətrafında neft kəşfiyyatı ilə bağlı artan gərginliyi nəzərə almamaqda ittiham edib.
Miley Birləşmiş Krallıqla sülh yolu ilə danışıqlara çağırıb. Argentina dənizdəki layihə ilə əlaqəli şirkətlərə qarşı sanksiyalar tətbiq etməyə hazırlaşır. London isə bu tədbirləri rədd edib və adaların sakinlərinin öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu bir daha təsdiqləyib.
Venesuelanın keçid dövrü prezidenti Delsi Rodriges ölkəsinin “tam demokratiyaya” keçidi çərçivəsində seçkilərin keçiriləcəyini bildirib, lakin səsvermənin tarixini açıqlamayıb.
Rodriges müxalifət qrupları ilə danışıqların başladığını və bərabər iştirakın təmin olunacağını vəd edib. Bununla belə, Mariya Korina Maçado da daxil olmaqla əsas müxalifət fiqurları prosesdən kənarda qalır. Bu vəd Venesuela ilə ABŞ-ın siyasi dəyişiklikləri iqtisadi bərpa ilə paralel təşviq etdiyi bir vaxta təsadüf edir.
Süni intellektin təhlükəsizliyi müzakirə olunub
BMT Təhlükəsizlik Şurasında, Baş Assambleyanın ikinci günü çərçivəsində keçirilən müzakirələrdə süni intellektin təhlükəsizliyi əsas mövzulardan biri olub.
Texnologiya şirkətlərinin rəhbərləri nəzarətsiz qaldığı halda getdikcə güclənən sistemlərin ciddi risklər yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər. “Anthropic” və “OpenAI” beynəlxalq əməkdaşlığa çağırış edib, ABŞ isə qlobal tənzimləməyə qarşı çıxıb. Çin daha geniş nəzarəti və sərhədlərarası əməkdaşlığı dəstəkləyib.
