Milli Məclis, uşaqların müdafiəsində yeni bir səhifə açaraq, "Uşaq hüquqları haqqında" yeni qanun layihəsini üçüncü oxunuşda qəbul etdi.
“Operativ Məlumat Mərkəzi-OMM” agentliyinin məlumatına görə, 8 fəsil və 63 maddədən ibarət olan bu sənəd uşaq hüquqları sahəsində bir sıra fundamental yeniliklər gətirir.
Yeni Qanun Uşağın Üstün Mənafelərini Necə Təmin Edir?
Qanun layihəsində ilk dəfə olaraq uşaq hüquqları ilə bağlı anlayışlar sistemi formalaşdırılır və "uşağın üstün mənafeləri" prinsipi konkret hüquqi mexanizmə çevrilir.
Əvvəlki qanunda bu prinsip mövcud olsa da, onun tətbiqi qaydaları yox idi. Yeni layihədə isə uşağın üstün mənafeləri ayrıca maddədə konkret təminatlarla müəyyən edilir.
Artıq uşağa aid qərar qəbul edilməzdən əvvəl araşdırmanın aparılması, uşağın fikrinin öyrənilməsi və mümkün mənfi təsirlərin qiymətləndirilməsi məcburi hüquqi öhdəlik kimi təsbit olunur. Bu, beynəlxalq "uşağın üstün marağı" prinsipinin milli qanunvericilikdə tam tətbiqini təmin edir.
Zorakılığa Qarşı Hansı Yeni Mexanizmlər Tətbiq Ediləcək?
Yeni layihədə zorakılıq formaları dəqiq təsnif edilir: fiziki, psixoloji, cinsi, cismani cəza, etinasızlıq, internet zorakılığı və s.
Zorakılıq əlamətləri aşkarlandıqda müəllimlərin, tibb işçilərinin və sosial xidmət əməkdaşlarının dərhal məlumat vermə öhdəliyi təsbit olunur. Zorakılığa məruz qalmış uşağın tibbi, psixoloji və sosial reabilitasiyası birbaşa dövlətin öhdəliyi kimi müəyyən edilir.
Layihədə "erkən evlilik" ayrıca anlayış kimi verilir və bu, konkret hüquqi məsuliyyət yaradır. Çətin həyat şəraitində olan uşaqlarla bağlı aşkarlanma mexanizmi, təcili tədbirlər və repatriasiya qaydası da təsbit olunur.
Uşaqların Hüquq və Azadlıqları Necə Genişləndirilir?
Yeni layihədə hər bir uşağın fikir və söz azadlığı, eləcə də məlumat almaq və əldə etmək azadlığı haqqında ayrıca maddələr yer alır.
Uşaq və ailə münasibətlərində valideyn hüquqları artıq uşağın mənafeyi ilə məhdudlaşdırılır. Dövlət yalnız zəruri hallarda müdaxilə edəcək və zorakılıq tamamilə qadağan olunur.
Ən əhəmiyyətli yeniliklərdən biri də uşağın inzibati və məhkəmə icraatında birbaşa iştirak hüququna malik subyekt kimi tanınmasıdır. Uşaqyönümlü prosedurlar, yaşa uyğun izahat və hüquqi yardım kimi məsələlər ayrıca maddələrlə tənzimlənir.
