Zəlzələlər · tarix
Azərbaycanda güclü zəlzələlər
Azərbaycan seysmik cəhətdən aktiv ərazidədir: Şamaxı bir neçə dəfə zəlzələ ilə dağılıb, 2000-ci ildə Xəzərdəki təkan Bakıda hiss olunub. Aşağıda — ən güclü zəlzələlər, mənbələrlə.
Ən güclü zəlzələlər
-
2026 Xəzər dənizi, Lənkəran sahilləri qarşısında8 aprel 2026, saat 13:05
- Maqnituda
- ML 5,3 (RSXM)
- Bal
- IV
Dərinlik 70 km. Lənkəran, Yardımlı, Lerik, Astara, Cəlilabad və Neftçalada 4–3 bal hiss olunub; dağıntı və xəsarət olmayıb.
Qeyd: USGS: Mw 5,6.
-
2023 Xəzər dənizi, Siyəzən sahilləri qarşısında7 dekabr 2023, saat 08:15
- Maqnituda
- ML 5,6 (RSXM)
- Bal
- V
Dərinlik ~70 km. Sahil rayonlarında və Abşeronda 5 bala qədər hiss olunub; dağıntı olmayıb.
Qeyd: USGS: Mw 5,4.
-
2019 İsmayıllı (dağıntı əsasən Şamaxıda)5 fevral 2019, saat 23:31
- Maqnituda
- ML 5,2 (RSXM)
- Bal
- VI
3 minə yaxın ev və bina zədələnib, onlardan 2 mindən çoxu Şamaxıda; 30 nəfər tibbi yardım üçün müraciət edib.
Qeyd: USGS: Mw 5,0.
-
2018 Zaqatala – Qax5 iyun 2018, saat 22:40
- Maqnituda
- Mw 5,3 (USGS)
- Bal
- VII
Bir nəfər ürək tutmasından dünyasını dəyişib, 30-a yaxın insan xəsarət alıb, evlərdə çatlar yaranıb.
Qeyd: RSXM 5,5 verib.
-
2015 Şəki – Oğuz4 sentyabr 2015, saat 09:49
- Maqnituda
- ML 5,9 (RSXM)
- Bal
- VII
Episentrdə 7 bal; Oğuz rayonunda bir neçə ev zədələnib.
Qeyd: USGS: Mw 5,4.
-
2012 Zaqatala, Balakən, Qax7 may 2012, saat 09:40 və 19:15
- Maqnituda
- ML 5,6 + 5,7 (RSXM)
- Bal
- VII
Bir gündə iki güclü təkan; axşamkı daha çox dağıntı verib. Həlak olan yoxdur, onlarla insan yaralanıb, 3 minə yaxın ev uçub və ya yaşayış üçün yararsız olub. 500-dən çox təkrar təkan qeydə alınıb.
Qeyd: USGS: Mw 5,6 və 5,3.
Mənbələr: USGS, president.az, RSXM
-
2000 Xəzər dənizi, Bakıdan 15–25 km cənubda25 noyabr 2000, saat 22:09
- Maqnituda
- Mw 6,8 (USGS) · ML 6,2 (RSXM)
- Bal
- VI
Müasir Bakının ən güclü zəlzələsi: bir yarım dəqiqə sonra ikinci güclü təkan gəlib. 31 nəfər həlak olub — əksəriyyəti infarktdan, — 400-dən çox insan yaralanıb, Bakı və Sumqayıtda 450 bina ciddi zədələnib.
Qeyd: Maqnituda mənbəyə görə fərqlidir: USGS Mw 6,8, RSXM ML 6,2. Ölü sayı da müxtəlif verilir (26–35); 31 BMT-nin (OCHA) hesabatındandır.
-
1998 Lerik, Talış dağları9 iyul 1998
- Maqnituda
- Mw 6,0
1900-cü ildən bəri Azərbaycanın quru ərazisində qeydə alınmış ən güclü zəlzələlərdəndir. USGS-ə görə Astara, Biləsuvar, İmişli, Lənkəran, Masallı və Yardımlıda ciddi dağıntı olub.
Mənbələr: USGS
-
1902 Şamaxı13 fevral 1902
- Maqnituda
- M 6,9 / Mw 7,4
- Bal
- VIII–IX
Şəhər demək olar ki, tamamilə dağılıb: o dövrün mətbuatına görə 2 minə yaxın insan həlak olub, 4 min ev uçub. Tədqiqatçılar bu zəlzələnin yer səthində qırılma yaratdığını müəyyən ediblər.
Qeyd: Klassik kataloqlar maqnitudanı 6,9 verir; Oxford Universiteti və RSXM-in 2024-cü il tədqiqatı Mw 7,4-ə qədər ola biləcəyini göstərir.
Mənbələr: NOAA NCEI, Pierce et al. 2024, Eos
-
1872 Şamaxı28 yanvar 1872
- Maqnituda
- Ms 5,7
- Bal
- VIII–IX
118 nəfər həlak olub, 44 nəfər yaralanıb; şəhərdə binaların böyük əksəriyyəti dağılıb.
Mənbələr: NOAA NCEI
-
1859 Şamaxı11 iyun 1859
- Maqnituda
- M 5,9
- Bal
- IX
100 nəfər həlak olub, 286 nəfər yaralanıb, 741 bina dağılıb. Bu zəlzələdən sonra quberniya mərkəzi Şamaxıdan Bakıya köçürülüb.
Mənbələr: NOAA NCEI, Pierce et al. 2025
-
1668 Şamaxı1667-ci ilin sonu – 1668-ci ilin əvvəli
- Maqnituda
- Ms 6,9
- Bal
- IX–X
Şamaxının tarixində ən dağıdıcı zəlzələ. Təkanlar üç ay davam edib, şəhərdə binaların çoxu uçub, yer yarılıb.
Qeyd: Köhnə kataloqlar 80 min ölü yazır, sonrakı tədqiqat (Nikonov, 1982) 6–8 min hesablayır. İl də mübahisəlidir: 1667 və ya 1668.
Mənbələr: NOAA NCEI, Pierce et al. 2025
-
1139 Gəncə30 sentyabr 1139
- Maqnituda
- ölçülməyib
- Bal
- XI
Gəncə dağıldı. Kəpəz dağından qopan uçqun dərəni bağladı və Göygöl yarandı — göl bu gün də var. Orta əsr mənbələri 230 min nəfərin həlak olduğunu yazır; bu rəqəm dəqiq deyil.
Qeyd: Alət ilə ölçülməyib; maqnituda yalnız təxminidir.
Mənbələr: NOAA NCEI, Ambraseys 2004
RSXM-in qeydə aldığı ən güclü zəlzələlər (2021-dən)
-
5,6ML
Xəzər dənizi
Siyəzəndən 37 km şərqdə
7 dek 2023
RSXM-in qeydi
Altıağac stansiyasından 51 km şimal-şərqdə, Xəzər dənizində zəlzələ qeydə alınıb. Zəlzələ Altıağac, Siyəzən, Quba, Qusar, Xaçmaz, Şabran, Qobustan, Abşeron yarımadasında 5-3 bala qədər hiss olunub.
Koordinatlar: 40.96° N, 49.53° E · seismology.az
-
5,6ML
Xəzər dənizi
Xaçmazdan 26 km şərqdə
4 iyl 2023
RSXM-in qeydi
Zəlzələnin tədqiqatı bürosunun məlumatına əsasən, Siyəzən stansiyasından 52 km şimalda, Xəzər dənizində zəlzələ qeydə alınmışdır. Zəlzələ Quba, Xaçmaz, Şabran, Siyəzən rayonlarında 6 bala yaxın, Sumqayıt, Abşeron yarımadası və ona yaxın ərazilərdə 5-4 bala qədər hiss olunmuşdur.
Koordinatlar: 41.52° N, 49.10° E · seismology.az
-
5,3ML
Xəzər dənizi
Astaradan 59 km şərqdə
8 apr 2026
RSXM-in qeydi
Zəlzələlərin tədqiqatı bürosunun məlumatına əsasən, Xəzər dənizində zəlzələ qeydə alınıb. Zəlzələ Lənkəran,Yardımlı, Lerik, Astara,Cəlilabad, Neftçala rayonlarında 4-3 bal hiss olunub.
Koordinatlar: 38.59° N, 49.53° E · seismology.az
-
5,3ML
Lənkəran
rayon mərkəzindən 18 km qərbdə
11 may 2024
RSXM-in qeydi
Zəlzələlərin Tədqiqatı Bürosunun məlumatına əsasən Lənkəran stansiyasından 14 km şimal-qərbdə Lənkəran rayonunda zəlzələ qeydə alınmışdır. Zəlzələ episentrdə 6 bala yaxın, Lənkəran, Lerik, Yardımlı, Cəlilabad, Astara, Neftçala, Masallı, Biləsuvar, Saatlı,Salyan, Beyləqan, İmişli, Füzuli, eləcədə Qarabağ ərazisində və digər rayonlarda 5-3 bala qədər hiss olunmuşdur.
Koordinatlar: 38.80° N, 48.65° E · seismology.az
-
5,2ML
Kürdəmir
rayon mərkəzindən 13 km cənub-şərqdə
3 sen 2023
RSXM-in qeydi
Zəlzələlərin tədqiqatı bürosunun məlumatına əsasən, Kürdəmir stansiyandan 17 km cənubda Kürdəmir ərazisində zəlzələ qeydə alınmışdır. Zəlzələ episentrdə 5 bala yaxın, Qəbələ, İsmayıllı, Ağsu, Şamaxı, Ucar, Göyçay, Mingəçevir, Yevlax, Bərdə, Ağdam, Füzuli, Ağdaş, Zərdab, Beyləqan, İmişli, Saatlı, Sabirabad, Biləsuvar, Hacıqabul, Cəlilabad və digər rayonlarda 4-3 bala qədər hiss olunmuşdur.
Koordinatlar: 40.24° N, 48.25° E · seismology.az
-
5,1ML
Qəbələ
rayon mərkəzindən 17 km cənubda
12 iyn 2026
RSXM-in qeydi
Zəlzələlərin tədqiqatı bürosunun məlumatına əsasən, Qəbələ stansiyasından 11 km cənub-qərbdə Qəbələ rayonunda zəlzələ qeydə alınıb. Zəlzələ episentrdə 5 baldan artıq, Oğuz, Şəki, Qax, Zaqatala, Goranboy, Yevlax, Ağdaş, Göyçay, Ucar, Tərtər, İsmayıllı, Şamaxı, Şəmkir, Mingəçevir və digər rayonlarda 5-3 bala qədər hiss olunub. Baş vermiş zəlzələ nəticəsində hər hansı dağıntı qeydə alınmayıb.
Koordinatlar: 40.85° N, 47.80° E · seismology.az
-
5,1ML
Saatlı-Sabirabad sərhəddi
Şirvandan 29 km cənub-qərbdə
19 yan 2024
RSXM-in qeydi
Saatlı stansiyasından 33 km şərqdə Saatlı-Sabirabad sərhəddində zəlzələ qeydə alınmışdır. Zəlzələ episentrdə Saatlı-Sabirabadda 4, Biləsuvar, Nefçala, Cəlilabad, Masallı, Yardımlı, Lənkəran, Lerik, Şirvan, Zərdab, Ağdam, Kürdəmir, Ağdaş və digər rayonlarda 4-3 bala qədər hiss olunmuşdur.
Koordinatlar: 39.76° N, 48.68° E · seismology.az
-
5,1ML
Azərbaycan-İran sərhəddi
Cəlilabaddan 37 km qərbdə
8 noy 2023
RSXM-in qeydi
Zəlzələlərin tədqiqatı bürosunun məlumatına əsasən, Cəlilabad stansiyasından 27 km qərbdə, Azərbaycan-İran sərhəddində zəlzələ qeydə alınmışdır. Zəlzələ Cəlilabad, Yardımlı, Lənkəran, Lerik, Astara, Masallı, Biləsuvar, Saatlı, Beyləqan, Ağdam rayonlarında 5-3 bala qədər hiss olunmuşdur.
Koordinatlar: 39.28° N, 48.08° E · seismology.az
-
5,1ML
Şamaxı
rayon mərkəzindən 10 km qərbdə
20 noy 2021
RSXM-in qeydi
Zəlzələlərin tədqiqatı bürosunun məlumatına əsasən, yerli vaxtla saat 16:46-da Pirqulu stansiyasından 17 km cənubda Şamaxı ərazisində zəlzələ qeydə alınmışdır. Zəlzələ episentrdə 5 bal, ətraf rayonlarda 4-3 bala qədər hiss olunmuşdur.
Koordinatlar: 40.65° N, 48.52° E · seismology.az
-
5,0ML
Xəzər dənizi
Bakıdan 167 km
23 dek 2025
RSXM-in qeydi
Zəlzələlərin tədqiqatı bürosunun məlumatına əsasən, Xəzər dənizində zəlzələ qeydə alınıb
Koordinatlar: 40.46° N, 51.84° E · seismology.az
RSXM-in 2021-ci ildən dərc etdiyi zəlzələlər arasında, maqnitudaya görə.