OMM Redaksiyası
Yaponiya Günəş sisteminin yaranması ilə bağlı ipucları əldə etmək məqsədilə Marsın peyklərindən birindən ilk dəfə nümunələr götürüb Yerə gətirməyi nəzərdə tutan pilotsuz kosmik aparatı orbitə buraxıb.
AnewZ-nin məlumatına görə, Yaponiya Aerokosmik Tədqiqatlar Agentliyi (JAXA) bildirib ki, “Martian Moons eXploration” (MMX) zondu çərşənbə axşamı sübh açılmamış ölkənin cənub-qərbində yerləşən Taneqasima Kosmik Mərkəzindən “H3” raketi ilə havaya qalxıb.
Kosmik aparatın 2027-ci ilin avqustunda Marsa çatacağı, nümunələrlə Yerə isə 2031-ci ildə qayıdacağı gözlənilir. Alimlər nümunələrin planetin iki peykinin necə formalaşdığını aydınlaşdırmağa kömək edəcəyinə ümid edirlər.
“Fobos”dan nümunə götürülməsi planlaşdırılır
Marsın iki peykindən daha böyüyü olan “Fobos” planetin səthindən təxminən 6 min kilometr yüksəklikdə dövr edir və gündə üç dəfə Mars ətrafında tam dövrə vurur. Hər iki peykin mənşəyi və tərkibi hələ də sirr olaraq qalır.
Zond “Fobos”u orbitdən müşahidə etdikdən sonra onun səthinə enməyə cəhd edəcək. Cəhd uğurlu olarsa, bu aparat “Fobos”un orbitində hərəkət edən və Yerdən başqa bir səma cisminin peykindən nümunə götürən ilk kosmik aparat olacaq.
“Idefix” adlı kiçik roverin 2029-cu ilin əvvəlində peykin səthinə enməsi planlaşdırılır. Roverin kütləsi 25 kiloqramdır, lakin “Fobos”un son dərəcə zəif cazibə qüvvəsində çəkisi cəmi 15 qram olacaq.
Missiyanın nümunə kapsulunun Cənubi Avstraliyadakı Vumera qadağan olunmuş ərazisinə enəcəyi gözlənilir. Sahəsi 122 min kvadratkilometr olan bu ərazi hərbi sınaq və aerokosmik obyekt kimi istifadə olunur.
“Fobos”dan nümunə götürmək üçün əvvəlki cəhdlər uğursuz olub. Rusiyanın “Fobos-Grunt” missiyası 2011-ci ilin noyabrında buraxıldıqdan qısa müddət sonra uğursuzluqla nəticələnib.
“H3” raketi ilk planetlərarası missiyasını həyata keçirib
Çərşənbə axşamı baş tutan buraxılış Yaponiyanın əsas daşıyıcı raketi olan “H3” üçün də mühüm mərhələdir: raket ilk dəfə planetlərarası missiyada istifadə olunub.
“H3” 2023-cü ildəki ilk uçuşu zamanı ciddi problemlə üzləşmiş, ikinci pillənin mühərriki işə düşməmişdi. Raketdəki texniki nasazlıqlar səbəbindən “MMX” missiyasının buraxılışı ilkin olaraq nəzərdə tutulan 2024-cü il tarixindən təxirə salınmışdı. Sonradan raket bir sıra, əsasən uğurlu uçuşlar həyata keçirib.
