Milli Məclis bu gün keçirilən plenar iclasda Cinayət və Cinayət-Prosessual məcəllələrinə təklif edilən dəyişiklikləri birinci oxunuşda qəbul edib. "Operativ Məlumat Mərkəzi-OMM" xəbər verir ki, bu mühüm addım Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Kibercinayətkarlığa qarşı Konvensiyasının ratifikasiyası çərçivəsində atılıb.
Qanunvericilikdəki Dəyişikliklərin Əsas Məqsədi Nədir?
Məlumat verilib ki, yeni qanun layihəsinin əsas hədəfi kibercinayətkarlığa qarşı mübarizə sahəsindəki müasir çağırışlara cavab verməkdir. Bu dəyişikliklər qanunvericilikdəki mövcud boşluqları aradan qaldırmağa və beynəlxalq müqavilələrin tələblərini daxili hüquq sisteminə tam inteqrasiya etməyə xidmət edir.
"Kompüter Sistemi" Terminini Nələr Əvəz Edəcək?
Konvensiyanın tələblərinə uyğun olaraq, terminologiyada ciddi yeniliklər edilir. Qanunvericilikdəki "kompüter sistemi" ifadəsi "İKT sistemi", "kompüter məlumatları" isə "elektron verilənlər" terminləri ilə əvəzlənir.
Bu dəyişiklik, smartfonlardan tutmuş bulud infrastrukturuna qədər bütün müasir texnoloji vasitələrin hüquqi tənzimləmə dairəsinə daxil edilməsini təmin edir.
Eyni zamanda, qanunvericiliyə aşağıdakı yeni hüquqi anlayışlar daxil edilir:
- Trafik verilənləri
- Abunəçi məlumatları
- Məzmun verilənləri
- Xidmət provayderi
Elektron Sübutların Toplanması və Hüquqi Çərçivə
Qeyd olunub ki, Cinayət-Prosessual Məcəlləsinə (CPM) edilən əlavələr elektron sübutların toplanması prosesini tam hüquqi çərçivəyə salır. Buraya elektron verilənlərin əldə edilməsi, mühafizəsi və prosessual rəsmiləşdirilməsi qaydaları daxildir.
Həmçinin, İKT sistemlərinə baxış, axtarış və götürmə tədbirlərinin hüquqi əsasları dəqiqləşdirilir. Bu islahatlar elektron sübutların etibarlılığını və məhkəmədə qiymətləndirilməsinin şəffaflığını artıracaq.
Məhkəmə və Prokurorluq Sistemində Rəqəmsal Yeniliklər
CPM-ə "Məhkəməyədək icraatın elektron qaydada aparılması" və "Məhkəmə icraatının elektron qaydada aparılması" kimi yeni maddələr daxil edilir. Mövcud olan "Cinayət mühakimə icraatının elektron qaydada aparılması" maddəsi isə genişləndirilərək yeni versiyada təqdim olunub.
Bundan başqa, məhkəmə və prokurorluq orqanları arasında sənəd dövriyyəsinin "Elektron məhkəmə" və "Elektron prokurorluq" sistemləri vasitəsilə həyata keçirilməsi mexanizmi təsbit olunur. Bu prosesdə gücləndirilmiş elektron imza tətbiq ediləcək.
Qanun layihəsi müzakirələrdən sonra səsverməyə qoyularaq birinci oxunuşda qəbul edilib.
