OMM Redaksiyası
Somalinin sahillərində piratlar tərəfindən ələ keçirilən tanker Puntlend təhlükəsizlik qüvvələrinin əməliyyatı nəticəsində geri qaytarılıb. Hadisə zamanı beş ekipaj üzvü öldürülüb, onlardan üçü Pakistan vətəndaşı olub.
Tanker necə azad edilib?
Palau bayrağı altında üzən “MT Honour 25” tankeri çərşənbə axşamı Somalinin şimal-şərqindəki yarımmuxtar region olan Puntlendin Bandar Beyla rayonunun Dharin Baar ərazisində nəzarətə götürülüb.
Tanker aprelin 21-də göyərtəsində 10-u Pakistan vətəndaşı olmaqla 17 ekipaj üzvü ilə birlikdə qaçırılmışdı. Puntlend Dəniz Polisi Qüvvələrinin məlumatına görə, təhlükəsizlik əməliyyatı başlamazdan əvvəl piratlar beş ekipaj üzvünü öldürüb, dörd nəfəri isə yaralayıb. Yaralananlardan üçü pakistanlıdır. Əməliyyat zamanı 16 şübhəli pirat saxlanılıb.
Öldürülən dənizçilərin adları açıqlanıb
“Ansar Burney Welfare Trust” təşkilatı öldürülən pakistanlı dənizçilərin adlarını açıqlayıb. Onlar ikinci zabit Kaşif Ömər, üçüncü mühəndis Mahmud Ənsari və qazanxana işçisi Rəfiullahdır. Hər üç şəxsin Kəraçidən olduğu bildirilib.
Təşkilat məlumatın sağ qalan pakistanlı ekipaj üzvləri Hüseyn Yusif və İmran Əli tərəfindən verildiyini açıqlayıb. Onlar Kəraçidəki təşkilatın ofisi ilə kapitanın mobil telefonu vasitəsilə əlaqə saxlayıblar.
Dənizçilərin ölümü ilə bağlı fərqli versiyalar
Ölümlərin hansı şəraitdə baş verdiyi ilə bağlı məlumatlar fərqlidir. Puntlend hakimiyyəti beş dənizçinin təhlükəsizlik qüvvələri əməliyyata başlamazdan əvvəl öldürüldüyünü bildirib.
“Ansar Burney Welfare Trust” isə sağ qalan ekipaj üzvlərinə istinadən yazıb ki, xilasetmə əməliyyatı zamanı Somali qüvvələri ilə quldurlar arasında atışma baş verib. Təşkilatın məlumatına görə, quldurlar tankerdən uzaqlaşarkən girovların üzərinə atəş açıblar və qaçarkən gəminin sükan sisteminə zərər vurublar.
Bu iki versiya müstəqil şəkildə uzlaşdırılmayıb.
Beş aydan çox davam edən girovluq
Pakistanlı dənizçilər tankerin qaçırılmasından sonra beş aydan çox müddət girov saxlanılıb. Onların ailələri azadlığa buraxılmaları üçün dəfələrlə etiraz aksiyaları keçirib, Pakistan hakimiyyətindən, xarici hökumətlərdən, Birləşmiş Millətlər Təşkilatından və Beynəlxalq Dəniz Təşkilatından yardım istəyiblər.
Sentyabrda ailə üzvləri Kəraçidə Xarici İşlər üzrə Əlaqələndirmə Ofisinin qarşısında oturaq aksiya keçirib. Etiraz zamanı bəzi ailə üzvləri polis tərəfindən saxlanılıb. Ailələr onlarla kobud rəftar edildiyini iddia edib, polis isə bu iddiaların bəzi məqamlarını təkzib edib.
Ailələrin kampaniyası Pakistan və Somali rəsmiləri arasında diplomatik əlaqələrlə paralel davam edib. Tərəflər iyunda Moqadişoda görüşüblər. Ekipaj üzvləri girovluq dövründə ərzaq, təmiz içməli su və dərman çatışmazlığı ilə üzləşdiklərini bildiriblər. Piratlar əvvəlcə 3 milyon dollar, daha sonra isə 1 milyon dollar fidyə tələb ediblər.
Somali sahillərində piratlıq təhlükəsi
Tankerə nəzarətin bərpa edilməsi Somali sahilləri və ətraf sularda piratlıq təhlükəsinin yenidən gündəmə gəldiyi vaxt baş verib.
Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı iyulda üç qaçırılmış gəmidə 44 dənizçinin saxlanıldığını açıqlamışdı. Təşkilat həmin üç gəmi arasında “MT Honour 25” tankerinin də olduğunu bildirmişdi. Eyni dövrdə Qırmızı dəniz və Ədən körfəzi regionunda 24 piratlıq və silahlı quldurluq cəhdi və faktı qeydə alınıb.
“MT Honour 25” hazırda Puntlend hökumətinin nəzarətindədir. Hadisə Somali sahillərində kommersiya gəmiçiliyi üçün risklərin yenidən artdığını göstərir.
