Dövlət idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsi və dövlət qulluqçularının sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi istiqamətində növbəti mühüm addım atılıb. Prezident İlham Əliyevin martın 19-da imzaladığı fərmanla dövlət orqanlarında çalışan işçilərin yeni əməkhaqqı cədvəlləri təsdiq edilib. Yeni tənzimləmə vəzifə məsuliyyəti, işin həcmi və mürəkkəbliyi nəzərə alınmaqla müəyyən edilmiş 137 vəzifəni (108 inzibati, 29 yardımçı) əhatə edir. Hər bir vəzifə üzrə iş stajını və peşəkarlığı stimullaşdıran 7 pilləli differensial maaş sistemi tətbiq olunacaq.
İnzibati vəzifələr üzrə təsnifat (35 səviyyə)
Dövlət qulluğunun inzibati kateqoriyası üzrə əməkhaqları mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanlarının xüsusiyyətlərinə, həmçinin idarəetmə yükünə görə 35 səviyyədə qruplaşdırılıb. Mərkəzi aparatlar və regionlar üzrə strukturlaşdırılmış cədvəldə əməkhaqqı fondunun formalaşması aşağıdakı prinsiplərə əsaslanır:
Ambulansların gecikməsi ilə bağlı TƏBİB-dən AÇIQLAMA: “Məqsəd…”
- Ali və mərkəzi idarəetmə orqanlarının rəhbər heyəti: Vəzifənin xarakterindən asılı olaraq "gross" (vergilər çıxılmamış) maaşlar 9 530 manatdan başlayaraq 15 730 manatadək dəyişir.
- Nazirliklərin struktur bölmə rəhbərləri (8-ci səviyyə): Əməkhaqqı 8 245 — 9 485 manat ("gross") aralığında müəyyənləşib.
- Mərkəzi aparatların məsləhətçiləri (19-cu səviyyə): Maaşlar 3 720 — 4 280 manat ("gross") səviyyəsində təsdiqlənib.
- Yerli icra hakimiyyəti orqanlarının məsləhətçiləri (35-ci səviyyə): Regionların spesifikası nəzərə alınmaqla 1 170 — 1 345 manat ("gross") olaraq təyin edilib.
Yardımçı vəzifələr (17 səviyyə)
Dövlət orqanlarının fəaliyyətinin texniki və təşkilati təminatını həyata keçirən yardımçı vəzifələr (baş mütəxəssis, inspektor, kargüzar, kuryer və s.) 17 səviyyə üzrə təsnifatlandırılıb. Bu kateqoriyada vəzifə maaşları işin texniki xarakterinə uyğun olaraq müəyyən edilib və "gross" məbləğlər aidiyyəti orqanın statusundan asılı olaraq 760 manatla 1 340 manat diapazonunda tənzimlənir.
Maaşlardan tutulmalar və "nett" gəlirin hesablanması qaydası
Dövlət qulluqçularının "gross" əməkhaqqından qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq, vətəndaşların sosial təminatı və səhiyyə xidmətlərinə əlçatanlığı üçün dörd istiqamət üzrə məcburi ödənişlər həyata keçirilir:
- Gəlir vergisi: Mütərəqqi vergi şkalasına əsasən, 2 500 manatadək olan məbləğdən 14%, 2 500 manatdan yuxarı olan hissədən isə 25% tutulur.
- Məcburi Dövlət Sosial Sığortası (MDSS): Pensiya təminatı üçün gəlirin 3%-i həcmində.
- İcbari Tibbi Sığorta (İTS): 8 000 manatadək gəlirdən 2%, ondan yuxarı məbləğ üçün 0,5% (tibb xidmətlərindən ödənişsiz istifadə üçün).
- İşsizlikdən sığorta: Gəlirin 0,5%-i.
Praktik Nümunə: 18-ci səviyyənin I pilləsində qərarlaşan və 4 000 manat ("gross") maaş alan dövlət qulluqçusunun əməkhaqqından 560 AZN gəlir vergisi, 120 AZN sosial sığorta, 80 AZN tibbi sığorta və 20 AZN işsizlik sığortası daxil olmaqla ümumilikdə 780 manat tutulur. Nəticədə vətəndaşın xalis ("nett") gəliri 3 220 manat təşkil edir. Vəzifə maaşı artdıqca mütərəqqi vergi dərəcəsi səbəbindən ümumi tutulmaların faiz nisbəti də qanunauyğun olaraq artır.
Fərmanın tətbiq dairəsi
Yeni qaydalar dövlət idarəetmə aparatının bütün qollarında vahid yanaşmanı təmin edir. Fərmanın şamil edildiyi qurumlar sırasına Prezident Administrasiyası, Nazirlər Kabineti, Milli Məclis, ali məhkəmə instansiyaları, Hesablama Palatası, Ombudsman Aparatı, habelə bütün nazirlik və dövlət agentliklərinin mərkəzi aparatları daxildir.
Sənəddə yerli idarəetmə orqanlarının fəaliyyəti də xüsusi olaraq tənzimlənib. Prokurorluq orqanları, yerli icra hakimiyyətləri (Bakı, Gəncə və Sumqayıt şəhərləri xüsusi bəndlərlə), həmçinin Naxçıvan Muxtar Respublikasının ali idarəetmə orqanları yeni təsdiqlənmiş əməkhaqqı sisteminə inteqrasiya olunub.
