OMM Redaksiyası
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) Konqo Demokratik Respublikasında (KDR) Ebola epidemiyasının nəzarətə alınması səylərinin ciddi çətinliklərlə üzləşdiyini bildirib. Virus yeni ərazilərə müalicə imkanlarının genişləndirilməsindən daha sürətlə yayılır.
ÜST-nin məlumatına görə, epidemiya may ayında elan edildikdən sonra 6 mindən çox yoluxma və 3 100-dən artıq ölüm qeydə alınıb. Bundibugyo ştammının səbəb olduğu epidemiya ölkənin son tarixində ən ölümcül Ebola hadisəsi kimi qiymətləndirilir.
İlk olaraq ölkənin şimal-şərqindəki Bunia şəhərində qeydə alınan virus hazırda altı əyalətə yayılıb. Səhiyyə orqanları xəstələrə çıxışı sürətləndirmək və yoluxmanın qarşısını almaq üçün az sayda mərkəzi müalicə müəssisəsinə əsaslanan yanaşmanı dəyişərək yeni zərərçəkmiş icmaların yaxınlığında əlavə mərkəzlər yaradır.
ÜST-nin Səhiyyə Fövqəladə Halları Proqramının texniki əməkdaşı Luka Fontana bildirib ki, cavab tədbirləri çərçivəsində ilk aylarda 59 müəssisədə təxminən 1 400 müalicə çarpayısı yaradılıb. O, bu genişlənmənin Ebola epidemiyaları zamanı ən sürətli artımlardan biri olduğunu qeyd edib.
Lakin səhiyyə rəsmiləri mövcud imkanların artan yoluxma hallarını qarşılamaq üçün yetərli olmadığını deyirlər. ÜST-nin hesablamalarına əsasən, tələbatı ödəmək üçün əlavə 1 600 çarpayıya ehtiyac var və ümumi tutumun təxminən 3 min çarpayıya çatdırılması planlaşdırılır.
Çarpayıların artırılması ilə yanaşı, tibb işçilərinin çatışmazlığı da əsas problemlərdən biridir. ÜST-nin hesablamalarına görə, hər çarpayıya fasiləsiz tibbi xidmət və infeksiyaya nəzarət üçün təxminən üç təlim keçmiş səhiyyə əməkdaşı tələb olunur. Bu isə 3 min çarpayı üçün təxminən 9 min tibb işçisi deməkdir.
Mövcud heyətin bu göstəricidən xeyli aşağı olduğu bildirilir. Buna görə də daha 5 min səhiyyə əməkdaşının cəlb olunması və hazırlanması lazımdır. İşçilər infeksiyaların qarşısının alınması, qoruyucu vasitələrdən istifadə, laboratoriya fəaliyyəti və Ebola müalicəsi protokolları üzrə təlim keçməlidirlər.
ÜST Ebola müalicə mərkəzlərini idarə edə bilən beynəlxalq təşkilatların sayının məhdud olduğunu da vurğulayıb. Qlobal humanitar və inkişaf maliyyələşməsindəki azalmalar təcrübəli tərəfdaşların epidemiyanın yayıldığı bölgələrə göndərilməsini çətinləşdirib.
Bəzi müalicə müəssisələrində su sistemləri, günəş enerjisi qurğuları və digər infrastruktur yenilikləri tətbiq edilib. Bununla belə, mərkəzlərin tam gücü ilə fəaliyyət göstərməsi üçün əlavə dəstəyə ehtiyac duyulur.
ÜST və Afrika Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzləri (Africa CDC) böhrana cavab olaraq altı aylıq qitə üzrə hazırlıq və mübarizə planı başladıb. Yüz milyonlarla dollar maliyyə tələb edən plan KDR-dəki tədbirlərlə yanaşı, qonşu ölkələrdə monitorinq və hazırlıq imkanlarının gücləndirilməsini nəzərdə tutur.
Hazırkı epidemiyanı daha da çətinləşdirən amil Bundibugyo ştammına qarşı təsdiqlənmiş vaksinin və spesifik müalicənin olmamasıdır. Buna görə mübarizə əsasən yoluxma hallarının vaxtında müəyyənləşdirilməsi, xəstələrin təcrid olunması, təmasların izlənməsi və ictimai səhiyyə tədbirlərinə əsaslanır.
