Ermənistan silahlı qüvvələri və Rusiyanın 366-cı motoatıcı alayının iştirakı ilə Azərbaycanın Xocalı şəhərinin işğalı və Xocalı soyqırımının törədilməsinin növbəti ildönümüdür.
"Operativ Məlumat Mərkəzi-OMM"-in məlumatına görə, bəşəriyyətə qarşı törədilmiş bu dəhşətli soyqırımından 34 il ötür.
Xocalı Soyqırımı: Faciənin Dəhşətli Statistikası
1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə erməni hərbi birləşmələri Rusiyanın 366-cı motoatıcı alayının köməyi ilə Xocalı şəhərinə hücum edib. Şəhərin 2 500 sakini xilas olmaq üçün Ağdam istiqamətində hərəkət etsə də, ermənilər dinc sakinləri amansızcasına gülləbaran ediblər.
Erməni təcavüzkarlarının Azərbaycan xalqına qarşı törətdiyi bu kütləvi qırğın nəticəsində 613 nəfər həlak olub. Qurbanların statistikası dəhşət doğurur:
- 106 qadın;
- 63 uşaq;
- 70 qoca.
Bundan əlavə, 1 275 dinc sakin əsir götürülüb və onlardan 150 nəfərin taleyi hələ də məlum deyil. Faciə nəticəsində 475 nəfər şikəst olub, 8 ailə bütünlüklə məhv edilib. 25 uşaq hər iki valideynini, 130 uşaq isə valideynlərindən birini itirib.
"Xocalıya Ədalət!" Kampaniyası və Beynəlxalq Tanınma
1994-cü ildə Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə Milli Məclis "26 fevral - Xocalı soyqırımı günü haqqında" xüsusi qərar qəbul edib. Bakının Xətai rayonunda qurbanların xatirəsinə "Ana harayı" abidəsi ucaldılıb.
Heydər Əliyev Fondu faktların dünyaya çatdırılması üçün sistemli fəaliyyət göstərir. Fondun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə elan edilən "Xocalıya ədalət!" kampaniyası çərçivəsində dünya miqyasında mühüm uğurlar qazanılıb.
Kampaniyanın nəticəsi olaraq, 2012-ci ilin yanvarında İndoneziyanın Palembanq şəhərində İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv 51 ölkənin parlament nümayəndələri Xocalı faciəsini soyqırımı kimi tanıyan qətnamə qəbul edib. Hazırda Pakistan, Meksika, Çexiya, Kolumbiya, Bosniya və Herseqovina kimi ölkələrin parlamentləri, eləcə də ABŞ-nin onlarla ştatı Xocalı faciəsini soyqırım və cinayət aktı kimi tanıyıb.
Prezident İlham Əliyev bu kampaniyanın əhəmiyyətini nəzərə alaraq, 2014-cü il fevralın 13-də xüsusi sərəncam imzalayıb.
Xocalının Azad Edilməsi və Böyük Qayıdış
Müzəffər Azərbaycan Ordusunun qəhrəmanlığı sayəsində şəhidlərin qanı yerdə qalmadı. 44 günlük müharibədə misilsiz igidlik göstərən Ordumuz, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qisasını aldı.
Xocalı şəhəri 2023-cü il sentyabrın 19-20-də keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində separatçılardan təmizlənib. Prezident İlham Əliyev 2023-cü il oktyabrın 15-də Xocalıda Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağını ucaldıb.
Hazırda doğma yurdlarına qayıdış davam edir. Xocalı şəhərində artıq 144 ailə (651 nəfər) məskunlaşıb. Ümumilikdə isə Xocalı rayonu üzrə 950 ailə (3 min 916 nəfər) öz evlərinə dönüb.
Tarixi Ədalət: Cinayətkarların Məhkəməsi
Ədalət öz yerini tapmaqdadır. 2026-cı il fevralın 5-də Bakı Hərbi Məhkəməsinin qərarı ilə Xocalı hadisəsinin törədilməsində təqsirkar bilinən bir qrup Ermənistan vətəndaşına ömürlük və ya 20 ilədək müddətə azadlıqdan məhrumetmə cəzası verilib.
Onlar aşağıdakı ağır cinayətlərdə günahkar biliniblər:
- Sülh və insanlıq əleyhinə cinayətlər;
- Soyqırımı və müharibə cinayətləri;
- Terrorçuluq və terrorçuluğu maliyyələşdirmə;
- Hakimiyyəti zorla ələ keçirmə.