Matəm Salnaməsi

Elçin Əfəndiyev

1943 — 2025

Xalq yazıçısı, Baş nazir müavini

Elçin Əfəndiyev ədəbiyyata "60-cılar" nəsli ilə gələrək, Azərbaycan nəsrini sosializm realizminin qəliblərindən xilas etdi. "Mahmud və Məryəm" romanı folklordan qaynaqlanan modernizm, "Ölüm hökmü" isə Stalin repressiyalarının psixoloji analizi baxımından şah əsər sayılır. "Baş" romanı Azərbaycan postmodernizminin ən parlaq nümunəsidir. 25 il (1993-2018) Baş nazirin müavini kimi fəaliyyət göstərmiş dövlət xadimi idi. Onun ölümü ilə Azərbaycan ziyalısı siyasi arenada mədəniyyətin hamisi olan bir fiquru itirdi.

Vəfat: 3 avqust 2025 • Təbii səbəblər

Cabir İmanov

1976 — 2025

Əməkdar artist, KVN ulduzu, Polis polkovnik-leytenantı

Cabir İmanov nadir şəxsiyyətlərdən idi ki, bir-birinə zidd görünən iki sahədə – satirik komediya və polis orqanlarında böyük uğur qazanmışdı. 90-cı illərdə "Parni iz Baku" KVN komandasının aparıcı aktyoru kimi Azərbaycanın səsini MDB məkanında duyurdu. "Eşqin" ("Məhəllə") və "Ağanatiq" obrazları xalq yumorunun simvoluna çevrildi. Eyni zamanda, Daxili İşlər Nazirliyində yüksək rütbəli zabit kimi qüsursuz xidmət edirdi. 49 yaşında idman zalında məşq zamanı qəfil ürək tutmasından vəfat etməsi cəmiyyətdə böyük şok yaratdı.

Vəfat: 29 sentyabr 2025 • İdman zalında ürək tutması

Roza Cəlilova

1928 — 2025

Xalq artisti, Rəqs ustası

Xalq artisti Roza Cəlilova Azərbaycan rəqs sənətinin canlı ensiklopediyası idi. 97 il yaşayan sənətkar milli rəqslərimizi dünyada tanıtmaqla yanaşı, "Gülüstan" ansamblının yaradıcısı kimi də tarixə düşdü. Onun rəqs texnikası və xoreoqrafik yanaşması nəsillərdən-nəsillərə ötürülərək Azərbaycan milli rəqs məktəbinin formalaşmasına əvəzsiz töhfə verdi. Azərbaycan incəsənətinin əvəzolunmaz itkilərindən biri oldu.

Vəfat: 19 noyabr 2025 • Təbii səbəblər

Ramiz Quliyev

1947 — 2025

Xalq artisti, Tar virtuozu

Xalq artisti Ramiz Quliyev tar ifaçılığını simfonik səviyyəyə qaldıran virtuoz musiqiçi idi. Onun bənzərsiz ifa tərzi və texniki ustalığı Azərbaycan musiqi mədəniyyətində yeni standartlar yaratdı. Tar alətinin imkanlarını maksimum dərəcədə ortaya qoyan Quliyev, klassik muğam ənənələrini müasir ifaçılıq texnikası ilə birləşdirərək unikal üslub formalaşdırdı. Yetişdirdiyi tələbələr bu gün onun ənənələrini davam etdirir.

Vəfat: 2025

Vidadi Babanlı

1927 — 2025

Xalq yazıçısı

98 yaşlı Vidadi Babanlının ölümü ilə klassik Azərbaycan nəsrinin son nümayəndələrindən biri getdi. Xalq yazıçısı kimi böyük hörmət qazanan Babanlının "Vicdan susanda" romanı onilliklər ərzində mənəviyyat mövzusunda yazılmış ən təsirli əsərlərdən biri olaraq qalır. Əsərləri milli ədəbiyyatımızda əxlaqi-mənəvi dəyərlərin tərənnümü baxımından xüsusi yer tutur. Uzun və məhsuldar yaradıcılıq yolu ilə Azərbaycan ədəbiyyatı tarixində silinməz iz qoydu.

Vəfat: Avqust 2025 • Təbii səbəblər

Arif Babayev

1938 — 2025

Xalq artisti, Xanəndə

Xalq artisti Arif Babayev Qarabağ muğam məktəbinin görkəmli nümayəndəsi, ustad xanəndə və pedaqoq idi. Azərbaycan muğam sənətinin ən gözəl ənənələrini qoruyub saxlayan və gələcək nəsillərə ötürən sənətkar kimi tanınırdı. Onun güclü səsi və dərin muğam biliyi onu Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin ən hörmətli simalarından birinə çevirmişdi. Yetişdirdiyi onlarla tələbə bu gün onun yolunu davam etdirir.

Vəfat: 2025

Səyyaf Əhmədov

1960 — 2025

Kəşfiyyatçı, "Gizir Xanı"

Birinci Qarabağ müharibəsinin əfsanəvi kəşfiyyatçısı, "Gizir Xanı" ləqəbli Səyyaf Əhmədov müharibə illərində göstərdiyi qəhrəmanlıqla tanınırdı. Onun Ağdamın Mirəşelli kəndində minaya düşərək həlak olması müharibənin hələ də bitməyən ağrısını xatırlatdı. Bu faciəvi hadisə azad olunmuş ərazilərdəki mina təhlükəsinin ciddiliyini bir daha gündəmə gətirdi. Vətən uğrunda canından keçən qəhrəmanlarımızdan biri kimi xatırlanacaq.

Vəfat: Sentyabr 2025 • Mina partlayışı

Ağakərim

1950 — 2025

Meyxana ustadı

Ağakərim Azərbaycan meyxana sənətinin klassiklərindən və ustadlarından biri idi. Özünəməxsus ifa tərzi və bədahətən şeir söyləmək qabiliyyəti ilə tanınan sənətkar, meyxana janrının inkişafına böyük töhfə verdi. Onun yaratdığı üslub və ənənələr bu gün də gənc meyxanaçılar tərəfindən davam etdirilir. Xalq arasında böyük məhəbbət qazanan Ağakərim Azərbaycan folklor mədəniyyətinin parlaq nümayəndəsi kimi yaddaşlarda qalacaq.

Vəfat: Sentyabr 2025

Gene Hackman

1930 — 2025

İkiqat Oskar laureatı

İkiqat Oskar laureatı Gene Hackman Amerika kinosunun patriarxı idi. "The French Connection" filmindəki Popay Doyl rolu ilə anti-qəhrəman obrazını kinoya gətirən ilklərdən oldu. Marlon Brando və Al Paçino kimi metod aktyorları ilə eyni cərgədə dayanaraq, Amerika kişisinin sərt, lakin daxilən yaralı obrazını yaratmışdı. "The Conversation", "Mississippi Burning" və "Unforgiven" filmləri onun xarakter aktyoru kimi hüdudsuz diapazonunu nümayiş etdirirdi. 2004-cü ildə karyerasını bitirdikdən sonra ictimaiyyətdən təcrid olunmuşdu.

Vəfat: 18 fevral 2025 • Ürək xəstəliyi və Altsheymer

Val Kilmer

1959 — 2025

Aktyor, "Iceman"

Val Kilmerin ölümü uzun illər davam edən ağrılı mübarizənin sonu idi. 2015-ci ildə boğaz xərçəngi diaqnozu qoyulmuş, traxeostomiya əməliyyatı danışıq qabiliyyətini əlindən almışdı. Lakin 2020-ci ildə "I'm Your Huckleberry" memuarı və 2021-ci ildə "Val" sənədli filmi ilə öz hekayəsini dünyaya danışmağın yeni yollarını tapdı. "Top Gun: Maverick" filmində süni intellekt vasitəsilə səsini bərpa edərək yenidən "Iceman" obrazına qayıtması texnologiya və sənətin vəhdətinin ən təsirli nümunəsi oldu.

Vəfat: 1 aprel 2025 • Pnevmoniya (boğaz xərçəngi fonunda)

David Lynch

1946 — 2025

Rejissor, Sürrealizmin ustadı

Sürrealizmin müasir kinodakı ən böyük təmsilçisi David Lynch kinoda məntiqi ardıcıllığı deyil, hissi və şüuraltı təcrübəni ön plana çəkən "Lynchian" üslubunun yaradıcısı idi. "Twin Peaks" serialı ilə televiziya formatında inqilab edən, "Mulholland Drive" və "Blue Velvet" ilə kinonun dilini dəyişən rejissor tamaşaçıları qaranlıq və sirli labirintlərə aparırdı. Son illərində emfizema səbəbindən evinə qapansa da, YouTube üzərindən gündəlik hava proqnozu videoları ilə pərəstişkarları ilə ünsiyyətini davam etdirirdi.

Vəfat: 16 yanvar 2025 • Emfizema

Diane Keaton

1946 — 2025

Oskar laureatı, Aktyor

Diane Keaton "Annie Hall" filmi ilə Oskar qazanan, özünəməxsus stili və yumoru ilə tanınan əfsanəvi aktrisa idi. Woody Allen-in filmləri ilə şöhrət qazanan Keaton, Amerika kinosunun ən parlaq simalarından birinə çevrildi. Onun özünəməxsus geyim tərzi və ekrandakı təbiiliyi onu milyonların sevimlisinə çevirdi. "The Godfather" trilogiyasındakı Kay Adams rolu ilə də yaddaşlara həkk olundu. 79 yaşında həyatla vidalaşan aktrisa arxasında zəngin filmografiya qoyub getdi.

Vəfat: 11 oktyabr 2025

Brigitte Bardot

1934 — 2025

Fransa kinosunun ikonu

Fransa kinosunun ikonu Brigitte Bardot 91 yaşında vəfat edərək bir dövrü qapadı. 1950-60-cı illərdə dünyanın ən məşhur aktrisalarından biri olan Bardot, sonradan kino karyerasını tərk edərək heyvan haqları müdafiəçiliyinə həsr etdi. Öz adını daşıyan fondun yaradıcısı olaraq onilliklər ərzində heyvanların qorunması uğrunda mübarizə apardı. Fransa mədəniyyətinin simvoluna çevrilən Bardot, həm ekranda, həm də real həyatda iz qoyan şəxsiyyət kimi yaddaşlarda qalacaq.

Vəfat: 28 sentyabr 2025 • Təbii səbəblər

Ozzy Osbourne

1948 — 2025

Heavy metalın "xaç atası"

Heavy metal janrının "xaç atası" Ozzy Osbourne ölümündən cəmi 17 gün əvvəl, iyulun 5-də doğma Birmingem şəhərində "Black Sabbath" qrupunun üzvləri ilə tarixi vida konserti verdi. Səhhətinin son dərəcə ağır olmasına baxmayaraq, "Paranoid" mahnısını ifa edərək pərəstişkarlarına unudulmaz vida hədiyyəsi bəxş etdi. "Black Sabbath" qrupu ilə qorxu filmlərinin estetikasını musiqiyə gətirən Ozzy, solo karyerasında da zirvədə qalmağı bacardı. 2000-ci illərdə "The Osbournes" şousu ilə MTV nəsli üçün də ikona oldu.

Vəfat: 22 iyul 2025 • Parkinson, pnevmoniya və ürək çatışmazlığı

Ace Frehley

1951 — 2025

KISS qrupunun gitaristi

KISS qrupunun orijinal gitaristi və "Spaceman" obrazının yaradıcısı Ace Frehley rok tarixinin ən tanınan simalarından biri idi. Onun gitara riffləri bir nəsil rok musiqiçisi üçün ilham mənbəyi oldu. KISS qrupunun 1970-ci illərdə qazandığı nəhəng şöhrətin arxasında Frehley-in bənzərsiz gitara üslubu dururdu. Həm texniki bacarıqları, həm də səhnə obrazı ilə rok mədəniyyətinə silinməz iz qoyan musiqiçi oktyabr ayında həyatla vidalaşdı.

Vəfat: Oktyabr 2025

Khaleda Zia

1945 — 2025

Banqladeşin ilk qadın Baş naziri

Banqladeşin ilk qadın Baş naziri Khaleda Ziyanın ölümü Cənubi Asiya siyasətindəki ən uzunmüddətli rəqabətlərdən birinə – Şeyx Hasina ilə olan qarşıdurmaya son qoydu. Həyat yoldaşı prezident Ziaur Rəhmanın qətlindən sonra siyasətə gələn Khaleda Zia "evdar qadın" imicindən çıxaraq "Dəmir Ledi"yə çevrilmişdi. Üç dəfə Baş nazir seçilən Zia, son illərini siyasi təqiblər və həbsxana həyatı ilə keçirmişdi. 2024-cü il inqilabı ilə azadlığa çıxsa da, səhhəti siyasətə tam qayıtmağa imkan vermədi.

Vəfat: 30 dekabr 2025 • Qaraciyər sirrozu və çoxsaylı orqan çatışmazlığı

Jean-Marie Le Pen

1928 — 2025

Fransız siyasətçi

Fransada ifrat sağçı hərəkatın banisi Jean-Marie Le Pen Avropa siyasətində millətçilik dalğasının ilk carçılarından biri idi. "Milli Cəbhə" partiyasının qurucusu kimi onilliklər ərzində Fransa siyasətinə təsir göstərdi. Mübahisəli bəyanatları ilə tanınsa da, yaratdığı siyasi xətt qızı Marine Le Pen vasitəsilə bu gün də Fransada dominant güclərdən biridir. Yanvar ayında vəfat edən Le Pen, Avropa siyasi tarixində mübahisəli, lakin təsirli fiqur kimi qalacaq.

Vəfat: Yanvar 2025 • Təbii səbəblər

Hulk Hogan

1953 — 2025

Restlinq əfsanəsi

Peşəkar restlinqi qlobal fenomenə çevirən Hulk Hogan idman əyləncəsi dünyasının ən böyük ulduzu idi. 80-ci illərin "Hulkamania" hərəkatı onu Amerikanın pop-mədəniyyət simvoluna çevirmişdi. Sarı-qırmızı forması, sıxılmış əzələləri və "Brother" müraciəti ilə nəsillərin yaddaşına həkk olundu. WWF/WWE-nin qlobal brendə çevrilməsində əvəzsiz rolu olan Hogan, 71 yaşında ürək tutmasından vəfat etdi. Dəfn mərasimi Ric Flair və Undertaker kimi əfsanələrin iştirakı ilə keçirildi.

Vəfat: 24 iyul 2025 • Ürək tutması

Malcolm-Jamal Warner

1970 — 2025

Aktyor, "The Cosby Show"

"The Cosby Show" serialının ulduzu Malcolm-Jamal Warner-in ölümü faciəvi qəhrəmanlıq dastanı oldu. Kosta-Rikada istirahət zamanı qızını güclü axından xilas etməyə çalışan aktyor, özü axına düşərək həyatını itirdi. Bu hadisə onun insanlıq keyfiyyətlərinin sənətindən də yüksək olduğunu göstərdi. 1980-ci illərdə "Theo Huxtable" rolu ilə Amerika televiziyasının ən sevilən gənc aktyorlarından birinə çevrilmişdi. 54 yaşında faciəvi şəkildə həyatla vidalaşdı.

Vəfat: 20 iyul 2025 • Boğulma (qızını xilas edərkən)